{
  "tapes": [
    {
      "id": "tape-01-side-a",
      "label": "Tape 1, Side A",
      "summary_en": "Prince Adam Czartoryski describes his childhood at the 17th-century Pełkinie palace, one of 11 siblings in a household run with strict discipline by his Vienna-educated father. Daily life followed a rigid schedule: wake at 7, simple breakfast, lessons from 8, punctual lunch at 1 PM with ~20 people. His tutor Maciej Rataj (later Marshal of the Sejm) was the finest teacher he ever knew, and his mother, a Dzieduszycka, knew every villager and ran social welfare programs.",
      "summary_pl": "Książę Adam Czartoryski opisuje dzieciństwo w XVII-wiecznym pałacu w Pełkiniach, jako jedno z jedenaściorga rodzeństwa w domu prowadzonym z surową dyscypliną przez ojca wykształconego w Wiedniu. Życie codzienne przebiegało według sztywnego harmonogramu: pobudka o 7, proste śniadanie, lekcje od 8, punktualny obiad o 13 z ok. 20 osobami. Jego guwerner Maciej Rataj (późniejszy marszałek Sejmu) był najlepszym nauczycielem jakiego znał, a matka, z domu Dzieduszycka, znała wszystkich mieszkańców wsi i prowadziła działalność społeczną.",
      "topics": [
        "Childhood at Pełkinie",
        "Family discipline",
        "Daily routine",
        "Home education",
        "Maciej Rataj as tutor",
        "Estate management",
        "Mother's social welfare work",
        "Relations with servants"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1889",
          "event_en": "Parents married",
          "event_pl": "Ślub rodziców"
        },
        {
          "year": "1906",
          "event_en": "Adam born at Pełkinie",
          "event_pl": "Adam urodził się w Pełkiniach"
        },
        {
          "year": "1916",
          "event_en": "Maciej Rataj begins tutoring Adam",
          "event_pl": "Maciej Rataj zaczyna uczyć Adama"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Maciej Rataj",
          "role_en": "Tutor, later Marshal of the Sejm"
        },
        {
          "name": "Pani Górska",
          "role_en": "Early childhood teacher (reading, writing, French, German)"
        },
        {
          "name": "Father (Prince Czartoryski)",
          "role_en": "Estate owner, Vienna-educated agriculturalist, strict disciplinarian"
        },
        {
          "name": "Mother (née Dzieduszycka)",
          "role_en": "Naturalist, socially engaged, knew all villagers"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-01-side-b",
      "label": "Tape 1, Side B",
      "summary_en": "Adam recalls that truthfulness was demanded absolutely and disobedience punished by calm, deliberate chastisement from his father, which he never resented. He describes his gymnasium years in Lwów (graduated 1924) with 8 Jewish classmates treated as equals, and his mother's naturalist heritage through grandfather Dzieduszycki, founder of the Lwów Natural History Museum and one of Galicia's wealthiest landowners.",
      "summary_pl": "Adam wspomina, że prawdomówność była wymagana bezwzględnie, a nieposłuszeństwo karane spokojną chłostą przez ojca, której nigdy nie żałował. Opisuje lata gimnazjalne we Lwowie (matura 1924) z ośmioma kolegami żydowskimi traktowanymi na równi, oraz przyrodnicze dziedzictwo matki przez dziadka Dzieduszyckiego, założyciela Muzeum Przyrodniczego we Lwowie i jednego z najbogatszych ziemian galicyjskich.",
      "topics": [
        "Corporal punishment philosophy",
        "Hunting traditions",
        "Gymnasium in Lwów",
        "Jewish-Polish relations at school",
        "Grandfather Dzieduszycki",
        "Natural History Museum in Lwów",
        "Ordynacja system"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1918",
          "event_en": "First hunt — killed a hare on Christmas Eve",
          "event_pl": "Pierwsze polowanie — zastrzelił zająca w Wigilię"
        },
        {
          "year": "1924",
          "event_en": "Graduated from gymnasium in Lwów (matura)",
          "event_pl": "Zdał maturę w gimnazjum we Lwowie"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Grandfather Dzieduszycki",
          "role_en": "Maternal grandfather, naturalist, founder of Dzieduszyckie Museum in Lwów"
        },
        {
          "name": "Grandmother Dzieduszycka (née Miączyńska)",
          "role_en": "Born 1836, died 1919, extraordinary memory spanning the 19th century"
        },
        {
          "name": "Professor Piotrowicz",
          "role_en": "Respected history teacher at Lwów gymnasium"
        },
        {
          "name": "Professor Limbach",
          "role_en": "Natural science teacher with decades of memorized lectures"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-02-side-a",
      "label": "Tape 2, Side A",
      "summary_en": "Adam notes Maciej Rataj had no social contact with the family beyond lessons and describes holiday traditions marked by extreme simplicity — Christmas and Easter barely differed from ordinary Sundays, with the same plain food served to guests. He touches on his father's brief political career as senator (ending with Piłsudski's 1926 coup) and his brothers' military service in the Austrian army during WWI.",
      "summary_pl": "Adam zaznacza, że Maciej Rataj nie miał żadnych kontaktów towarzyskich z rodziną poza lekcjami, i opisuje tradycje świąteczne nacechowane skrajną prostotą — Boże Narodzenie i Wielkanoc prawie nie różniły się od zwykłej niedzieli, gościom podawano to samo proste jedzenie. Wspomina krótką karierę polityczną ojca jako senatora (zakończoną zamachem majowym Piłsudskiego w 1926) oraz służbę braci w armii austriackiej podczas I wojny światowej.",
      "topics": [
        "Holiday traditions (Christmas, Easter)",
        "Family social isolationism",
        "Father's political career as senator",
        "WWI military service of brothers",
        "Maciej Rataj's limited contact with family"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1926",
          "event_en": "Father ends political career after Piłsudski's May coup",
          "event_pl": "Ojciec kończy karierę polityczną po zamachu majowym Piłsudskiego"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Father Jacek Woroniecki",
          "role_en": "Dominican priest, household visitor"
        },
        {
          "name": "Brother Jan",
          "role_en": "Later became a Dominican friar"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-02-side-b",
      "label": "Tape 2, Side B",
      "summary_en": "Adam details the Dzieduszycki family's vast property holdings (~40,000+ hectares across multiple estates) and explains the ordynacja system — 12 entails were preserved by the interwar Sejm because they maintained museums or charitable institutions. He discusses his father's respectful relationship with peasant leader Wincenty Witos despite their political differences, and notes that his youngest brother Piotr shared a prison cell with Witos during the German occupation.",
      "summary_pl": "Adam szczegółowo opisuje rozległe dobra rodziny Dzieduszyckich (~40 000+ hektarów w wielu majątkach) i wyjaśnia system ordynacji — 12 ordynacji zostało zachowanych przez Sejm międzywojenny, bo utrzymywały muzea lub instytucje charytatywne. Omawia pełen szacunku stosunek ojca do przywódcy ludowego Wincentego Witosa mimo różnic politycznych i wspomina, że jego najmłodszy brat Piotr dzielił celę z Witosem podczas okupacji niemieckiej.",
      "topics": [
        "Dzieduszycki family estates",
        "Ordynacja system explained",
        "Interwar Polish politics",
        "Wincenty Witos",
        "Land reform and gentry economics",
        "Relations between gentry and peasant movement"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1890s",
          "event_en": "Grandfather Dzieduszycki active in Austrian government in Vienna",
          "event_pl": "Dziadek Dzieduszycki aktywny w rządzie austriackim w Wiedniu"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Wincenty Witos",
          "role_en": "Peasant political leader, respected by Adam's father"
        },
        {
          "name": "Brother Piotr",
          "role_en": "Youngest brother, shared prison cell with Witos"
        },
        {
          "name": "Klementyna Szembekowa",
          "role_en": "Eldest maternal aunt, married Zygmunt Szembek"
        },
        {
          "name": "Anna Dzieduszycka",
          "role_en": "Second maternal aunt, inherited ordynacja"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-03-side-a",
      "label": "Tape 3, Side A",
      "summary_en": "Adam describes his paternal grandmother (née Czermak), a Czech woman raised in a Belgian convent who was meticulous to the point of eccentricity and organized an embroidery cottage industry for peasant girls in Wiązownica. He then surveys his siblings' fates: eldest sister Maria's husband was shot by Soviets on September 17, 1939; she was deported to Kazakhstan where two daughters died of starvation; sister Anna became a Visitandine nun; brother Kazimierz died in a car accident in 1936.",
      "summary_pl": "Adam opisuje babkę ze strony ojca (z domu Czermak), Czeszkę wychowaną w belgijskim klasztorze, pedantyczną do granic ekscentryczności, która zorganizowała chałupniczą produkcję haftów dla dziewcząt wiejskich w Wiązownicy. Przedstawia losy rodzeństwa: mąż najstarszej siostry Marii został rozstrzelany przez Sowietów 17 września 1939; ona została deportowana do Kazachstanu, gdzie dwie córki zmarły z głodu; siostra Anna została wizytką; brat Kazimierz zginął w wypadku samochodowym w 1936.",
      "topics": [
        "Grandmother Czartoryska (née Czermak)",
        "Wiązownica embroidery industry",
        "Siblings' biographies",
        "Soviet invasion September 1939",
        "Deportation to Kazakhstan",
        "AK resistance",
        "Anti-Semitism and Jewish taverns"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1913",
          "event_en": "Sister Maria marries Michał Krasiński",
          "event_pl": "Siostra Maria wychodzi za Michała Krasińskiego"
        },
        {
          "year": "1936",
          "event_en": "Brother Kazimierz dies in car accident",
          "event_pl": "Brat Kazimierz ginie w wypadku samochodowym"
        },
        {
          "year": "1939",
          "event_en": "Brother-in-law Michał Krasiński shot by Soviets (Sept 17)",
          "event_pl": "Szwagier Michał Krasiński rozstrzelany przez Sowietów (17 września)"
        },
        {
          "year": "1952",
          "event_en": "Sister Anna (Sr. Maria Weronika) dies of cancer",
          "event_pl": "Siostra Anna (s. Maria Weronika) umiera na raka"
        },
        {
          "year": "1980",
          "event_en": "Sister Maria Krasińska dies in London, aged 90",
          "event_pl": "Siostra Maria Krasińska umiera w Londynie w wieku 90 lat"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Grandmother Czartoryska (née Czermak)",
          "role_en": "Paternal grandmother, Czech, convent-educated, organized cottage industry"
        },
        {
          "name": "Sister Maria Krasińska",
          "role_en": "Eldest sibling, survived Kazakhstan deportation, died London 1980"
        },
        {
          "name": "Michał Krasiński",
          "role_en": "Brother-in-law, shot by Soviets September 17-18, 1939; potential heir to Opinogóra ordynacja"
        },
        {
          "name": "Sister Anna / Sr. Maria Weronika",
          "role_en": "Visitandine nun, died 1952"
        },
        {
          "name": "Brother Kazimierz",
          "role_en": "Married Skrzyńska, died in car crash 1936"
        },
        {
          "name": "Edward Krasiński",
          "role_en": "Ordynat of Opinogóra, died at Auschwitz defending a peasant"
        },
        {
          "name": "Jadwiga Brzozowska",
          "role_en": "Kazimierz's daughter, received Cross of Valor for AK partisan work"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-03-side-b",
      "label": "Tape 3, Side B",
      "summary_en": "Adam continues surveying his brothers: Jerzy became a parish priest in the Tatras; Włodzimierz survived 48 months on the Austrian front; Roman inherited Konarzewo but died of tuberculosis after WWII POW captivity; Witold was killed by a bomb in April/May 1945. Brother Piotr, Adam's closest friend, carried out secret missions for General Anders after the war, including extracting the Slovak prime minister from prison.",
      "summary_pl": "Adam kontynuuje przegląd braci: Jerzy został proboszczem w Tatrach; Włodzimierz przeżył 48 miesięcy na froncie austriackim; Roman odziedziczył Konarzewo, ale zmarł na gruźlicę po niewoli wojennej; Witold zginął od bomby w kwietniu/maju 1945. Brat Piotr, najbliższy przyjaciel Adama, wykonywał tajne misje dla generała Andersa po wojnie, w tym uwolnienie premiera Słowacji z więzienia.",
      "topics": [
        "Brothers' biographies continued",
        "WWI Austrian front service",
        "Brother Jerzy's priesthood",
        "Brother Witold's death 1945",
        "Brother Piotr's espionage for Anders",
        "AK resistance and post-war persecution",
        "Radziwill Dawid Grodek ordynacja"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1918",
          "event_en": "Brother Jerzy ordained as priest",
          "event_pl": "Brat Jerzy wyświęcony na księdza"
        },
        {
          "year": "1919",
          "event_en": "Brother Antoni (Kazimierz's son) born",
          "event_pl": "Bratanek Antoni (syn Kazimierza) urodzony"
        },
        {
          "year": "1945",
          "event_en": "Brother Witold killed by bomb in last days of war",
          "event_pl": "Brat Witold ginie od bomby w ostatnich dniach wojny"
        },
        {
          "year": "1945",
          "event_en": "Adam obtains university position (Feb 1)",
          "event_pl": "Adam otrzymuje posadę na uniwersytecie (1 lutego)"
        },
        {
          "year": "1946",
          "event_en": "Nephew Antoni flees Poland one hour before UB arrest",
          "event_pl": "Bratanek Antoni ucieka z Polski godzinę przed aresztowaniem przez UB"
        },
        {
          "year": "1971",
          "event_en": "Adam retires from University of Poznań after 26 years",
          "event_pl": "Adam przechodzi na emeryturę z Uniwersytetu Poznańskiego po 26 latach"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Brother Jerzy",
          "role_en": "Born 1894, parish priest in the Tatras"
        },
        {
          "name": "Brother Włodzimierz",
          "role_en": "Born 1895, survived 48 months on Austrian front, estate manager"
        },
        {
          "name": "Brother Jan",
          "role_en": "Dominican friar, head of Dominican order"
        },
        {
          "name": "Brother Roman",
          "role_en": "Born 1897, inherited Konarzewo, married Zamojska, died of TB after WWII"
        },
        {
          "name": "Brother Witold",
          "role_en": "Born 1908, killed last days of WWII"
        },
        {
          "name": "Brother Piotr",
          "role_en": "Born Sept 1, 1909, Anders's agent, settled in Canada"
        },
        {
          "name": "General Anders",
          "role_en": "Commanded Polish forces in exile, sent Piotr on missions"
        },
        {
          "name": "Henryk Rostworowski",
          "role_en": "Husband of Kazimierz's daughter Teresa, Cross of Valor for September 1939"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-04-side-a",
      "label": "Tape 4, Side A",
      "summary_en": "Adam recalls his forestry internship at Żurawno (1924-25), describing the patriarchal relations with Ukrainian peasants where petty timber theft was customary rather than criminal. He details the Żurawno estate — 4,900 hectares with magnificent fir-beech forests, a palace built in 1911, and a continental climate with dramatic Dniester floods. He also describes infrastructure in various family properties and tells the story of Emperor Franz Joseph refusing to install an elevator to protect Tyrolean workers' jobs.",
      "summary_pl": "Adam wspomina praktykę leśną w Żurawnie (1924-25), opisując patriarchalne stosunki z ukraińskimi chłopami, gdzie drobne kradzieże drewna były obyczajem, nie przestępstwem. Szczegółowo opisuje majątek Żurawno — 4900 hektarów ze wspaniałymi lasami jodłowo-bukowymi, pałac zbudowany w 1911 roku i kontynentalny klimat z dramatycznymi wylewami Dniestru. Opisuje też infrastrukturę w różnych posiadłościach rodzinnych i opowiada historię o cesarzu Franciszku Józefie, który odmówił zainstalowania windy, by chronić miejsca pracy tyrolskich robotników.",
      "topics": [
        "Forestry internship at Żurawno",
        "Ukrainian-Polish village relations",
        "Customary timber theft",
        "Żurawno estate description",
        "Dniester floods",
        "Infrastructure in gentry estates",
        "Emperor Franz Joseph anecdote",
        "Climate differences Pełkinie vs Żurawno"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1911",
          "event_en": "Żurawno palace built by Skrzyński",
          "event_pl": "Pałac w Żurawnie zbudowany przez Skrzyńskiego"
        },
        {
          "year": "1924",
          "event_en": "Adam begins forestry internship at Żurawno",
          "event_pl": "Adam rozpoczyna praktykę leśną w Żurawnie"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Skrzyński",
          "role_en": "Previous owner of Żurawno who built the palace, murdered on the road ca. 1918"
        },
        {
          "name": "Bogdanowicz",
          "role_en": "Polish administrator of the Habsburg Imperial Palace (Burg) in Vienna"
        },
        {
          "name": "Emperor Franz Joseph",
          "role_en": "Refused modernization to protect workers' livelihoods"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-04-side-b",
      "label": "Tape 4, Side B",
      "summary_en": "Adam describes the Radziwill ordynacja of Dawid Grodek (200,000+ hectares), whose prince was rough-mannered but fundamentally generous — cursing at petitioners then granting their every request. He compares German wartime forest management (orderly, doubled quotas) with communist-era destruction that was far worse. He reflects on disappearing folk traditions — Hutsul embroidery, self-woven linen clothing that lasted generations, and highlanders' fierce cultural pride.",
      "summary_pl": "Adam opisuje ordynację Radziwiłłów w Dawidgródku (200 000+ hektarów), której książę był szorstki w obejściu, ale z gruntu hojny — przeklinał petentów, by potem spełniać wszystkie ich prośby. Porównuje niemiecką wojenną gospodarkę leśną (porządną, z podwojonymi limitami) z komunistycznym zniszczeniem, które było znacznie gorsze. Wspomina zanikające tradycje ludowe — hafty huculskie, samodziałowe płótna noszone przez pokolenia i zaciekłą dumę kulturową górali.",
      "topics": [
        "Radziwill of Dawid Grodek",
        "German vs communist forest management",
        "Folk clothing and weaving traditions",
        "Hutsul embroidery",
        "Highland (Górale) cultural pride",
        "Marriage customs — rural upbringing valued over wealth",
        "Peasant-gentry mutual understanding"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1971",
          "event_en": "Adam retires and settles in Kościelisko near Zakopane",
          "event_pl": "Adam przechodzi na emeryturę i osiedla się w Kościelisku koło Zakopanego"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Radziwill of Dawid Grodek",
          "role_en": "Ordynat of 200,000+ hectares, rough manners but generous to his people"
        },
        {
          "name": "Count Pálffy",
          "role_en": "Hungarian magnate, married 8 times, charming but financially ruinous"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-05-side-a",
      "label": "Tape 5, Side A",
      "summary_en": "Adam warmly recalls his Lwów gymnasium years without a single unpleasant memory. He describes daily life during his forestry internship — the forester's wife who missed city cafes, the patriarchal relationship with Ukrainian peasant workers, and the beauty of primeval Carpathian forests with 25 tree species in a single reserve. He reflects on post-war visits where former servants welcomed gentry families with extraordinary warmth, creating a nostalgic legend around the old estate system.",
      "summary_pl": "Adam z sentymentem wspomina lata gimnazjalne we Lwowie, nie pamiętając ani jednego nieprzyjemnego zdarzenia. Opisuje codzienne życie podczas praktyki leśnej — żonę nadleśniczego tęskniącą za miejskimi kawiarniami, patriarchalne stosunki z ukraińskimi robotnikami leśnymi i piękno pierwotnych lasów karpackich z 25 gatunkami drzew w jednym rezerwacie. Wspomina powojenne wizyty, podczas których dawna służba witała rodziny ziemiańskie z niezwykłą serdecznością, tworząc nostalgiczną legendę starego systemu dworskiego.",
      "topics": [
        "Lwów gymnasium memories",
        "Forestry internship daily life",
        "Forester's family dynamics",
        "Primeval Carpathian forests",
        "Post-war nostalgia for gentry estates",
        "Enduring servant-family bonds",
        "Forest ecology and conservation"
      ],
      "events": [],
      "people": [
        {
          "name": "Głowniczak",
          "role_en": "Forester at Żurawno"
        },
        {
          "name": "Professor Wierdach",
          "role_en": "Forestry professor from Lwów who visited the station"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-05-side-b",
      "label": "Tape 5, Side B",
      "summary_en": "Adam describes Hutsul folk clothing traditions in vivid detail — self-woven linen with family-specific cross-stitch patterns in red and black thread, lasting generations, reflecting a proud contempt for urban factory-made 'rubbish.' He discusses highland (Górale) social hierarchy and their disdain for townspeople, draws parallels between peasant and gentry values (both prizing rural life over urban), and reflects on gentry marriage customs where rural upbringing mattered far more than wealth or title.",
      "summary_pl": "Adam barwnie opisuje huculskie tradycje stroju ludowego — samodziałowe płótna z rodzinnymi wzorami haftu krzyżykowego w czerwieni i czerni, noszone przez pokolenia, wyrażające dumną pogardę dla miejskiej tandety fabrycznej. Omawia góralską hierarchię społeczną i ich lekceważenie mieszczan, wskazuje na podobieństwa między wartościami chłopskimi a ziemiańskimi (cenienie życia wiejskiego ponad miejskie) i wspomina ziemiańskie obyczaje matrymonialne, w których wiejskie wychowanie liczyło się znacznie bardziej niż majątek czy tytuł.",
      "topics": [
        "Hutsul folk clothing and embroidery",
        "Self-woven linen traditions",
        "Highland social hierarchy",
        "Contempt for townspeople shared by gentry and peasants",
        "Gentry marriage customs",
        "Disappearance of folk traditions",
        "Rural vs urban values"
      ],
      "events": [],
      "people": []
    },
    {
      "id": "tape-06-side-a",
      "label": "Tape 6, Side A",
      "summary_en": "Adam reflects on the guiding family motto — 'what you deem good, love; what you love, pursue' — and describes his classical gymnasium education in Lwow, where teachers provided broad cultural training beyond Latin and Greek. He then recounts his forestry studies at the Lwow Polytechnic, his role as secretary of the student self-governance body Bratnia Pomoc (which served 1,100 cheap meals daily), and how the landed gentry donated supplies by the wagonload to support students.",
      "summary_pl": "Adam wspomina rodzinne motto wychowawcze — 'co uznasz za dobre, umiluj' — oraz opisuje klasyczne gimnazjum lwowskie, gdzie nauczyciele dawali szerokie wyksztalcenie kulturalne wykraczajace poza lacine i greke. Nastepnie opowiada o studiach lesnych na Politechnice Lwowskiej, swojej roli sekretarza Bratniej Pomocy (wydajacej 1100 tanich obiadow dziennie) oraz o darowiznach ziemianstwa na rzecz studentow.",
      "topics": [
        "family values and upbringing",
        "classical gymnasium in Lwow",
        "Latin and Greek education",
        "Lwow Polytechnic forestry studies",
        "Bratnia Pomoc student welfare",
        "gentry donations to students",
        "student housing (Dom Technikow)"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "~1919",
          "event_en": "Begins gymnasium in Lwow",
          "event_pl": "Rozpoczyna gimnazjum we Lwowie"
        },
        {
          "year": "~1925",
          "event_en": "Begins forestry studies at Lwow Polytechnic after a year of practical training",
          "event_pl": "Rozpoczyna studia lesne na Politechnice Lwowskiej po roku praktyki"
        },
        {
          "year": "1927",
          "event_en": "Marries (mentioned briefly)",
          "event_pl": "Zeni sie (wspomniane krotko)"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Professor Piotrowicz",
          "role_en": "Gymnasium teacher, later university professor"
        },
        {
          "name": "Professor Malecki",
          "role_en": "Polish literature teacher at gymnasium, disliked by students"
        },
        {
          "name": "Witold Mec",
          "role_en": "Classmate from forestry studies, not seen since ~1925"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-06-side-b",
      "label": "Tape 6, Side B",
      "summary_en": "Adam describes the Catholic student association Odrodzenie, founded by his brother Jan, and retreat weeks at the Dominican fortified monastery in Podkamien. He recalls the atmosphere of Lwow — its neighborhoods, the Jewish quarter behind the Great Theatre, the Kurkowa Street marksmen's guild — and touches on the Soviet invasion of September 17, 1939, when his brother-in-law was shot by the Soviets.",
      "summary_pl": "Adam opisuje katolickie stowarzyszenie studenckie Odrodzenie, zalozone przez brata Jana, oraz rekolekcje w obronnym klasztorze dominikanskim w Podkamieniu. Wspomina atmosfere Lwowa — dzielnice, dzielnice zydowska za Teatrem Wielkim, Strzeleckie Bractwo na ulicy Kurkowej — oraz inwazje sowiecka 17 wrzesnia 1939, gdy jego szwagier zostal zastrzelony przez Sowietow.",
      "topics": [
        "Odrodzenie Catholic student movement",
        "Podkamien Dominican monastery retreats",
        "Lwow city atmosphere and neighborhoods",
        "Jewish quarter of Lwow",
        "Kurkowa Street marksmen's guild",
        "Soviet invasion September 1939"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "~1920-1921",
          "event_en": "Odrodzenie Catholic student association founded",
          "event_pl": "Zalozenie katolickiego stowarzyszenia studenckiego Odrodzenie"
        },
        {
          "year": "1939",
          "event_en": "Soviet invasion September 17; Adam's brother-in-law shot by Soviets on September 18",
          "event_pl": "Inwazja sowiecka 17 wrzesnia; szwagier Adama zastrzelony przez Sowietow 18 wrzesnia"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Jan Czartoryski (Father Michal)",
          "role_en": "Adam's brother, Dominican friar, founder of Odrodzenie"
        },
        {
          "name": "Pan Siedlecki",
          "role_en": "Former forestry classmate, later inspector in Ministry of Forestry"
        },
        {
          "name": "Professor Dunicz",
          "role_en": "Gymnasium teacher Adam befriended"
        },
        {
          "name": "Pan Oko",
          "role_en": "Gymnasium director"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-07-side-a",
      "label": "Tape 7, Side A",
      "summary_en": "Adam explains the tradition of Polish national costumes (kontusz, karabela, sash) at official functions, rooted in Austro-Hungarian practice, and describes his eldest sister's wedding to Michal Krasinski. He recounts the Krasinski estate at Bojary near Grodno — its poor soil, the administrator Sopotnicki, visits to Lake Wigry with General Klejberg, encounters with petty nobility at Bohaterowicze, and Michal Krasinski's murder by the Soviets in September 1939.",
      "summary_pl": "Adam wyjasnia tradycje polskich strojow narodowych (kontusz, karabela, pas) na uroczystosciach oficjalnych, wywodzaca sie z praktyki austro-wegierskiej, oraz opisuje slub najstarszej siostry z Michalem Krasinskim. Wspomina majatek Krasinskich w Bojarach pod Grodnem — uboga glebe, administratora Sopotnickiego, wyprawy na Wigry z generalem Klejbergiem, spotkania ze szlachta zasciankowa w Bohaterowiczach oraz zamordowanie Michala Krasinskiego przez Sowietow we wrzesniu 1939.",
      "topics": [
        "Polish national costumes (kontusz, karabela)",
        "sister's wedding to Michal Krasinski",
        "Krasinski estate at Bojary near Grodno",
        "General Klejberg and Lake Wigry",
        "petty nobility (szlachta zasciankowa)",
        "Bohaterowicze and Orzeszkowa's Nad Niemnem",
        "Yotvingians (Jadzwingowie)",
        "murder of Krasinski by Soviets"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1913",
          "event_en": "Adam's eldest sister marries Michal Krasinski",
          "event_pl": "Najstarsza siostra Adama wychodzi za Michala Krasinskiego"
        },
        {
          "year": "1937",
          "event_en": "Death of uncle Adam Czartoryski, ordynat of Sieniawa",
          "event_pl": "Smierc wuja Adama Czartoryskiego, ordynata sieniawskiego"
        },
        {
          "year": "1939",
          "event_en": "Michal Krasinski murdered by Soviets in September",
          "event_pl": "Michal Krasinski zamordowany przez Sowietow we wrzesniu"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Michal Krasinski",
          "role_en": "Brother-in-law, married Adam's eldest sister, murdered by Soviets in 1939"
        },
        {
          "name": "General Franciszek Klejberg",
          "role_en": "Commander of the Grodno corps district, took family sailing on Lake Wigry"
        },
        {
          "name": "Pan Sopotnicki",
          "role_en": "Administrator who ran the Krasinski estate at Bojary"
        },
        {
          "name": "Andrzej Krasinski",
          "role_en": "Nephew, partisan fighter, twice wounded, lost a lung"
        },
        {
          "name": "Adam Czartoryski (ordynat)",
          "role_en": "Uncle, ordynat of Sieniawa, died 1937"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-07-side-b",
      "label": "Tape 7, Side B",
      "summary_en": "Adam provides detailed portraits of brothers Kazimierz (plenipotentiary at Pelkinie, kind but ruled by his cold wife Zofia Tyszkiewicz) and Roman (the most charismatic sibling, Austrian army veteran, brilliant recruiter trainer in 1920, who married Teresa Zamojska and ran the magnificent 17th-century Konarzewo estate near Poznan with great simplicity). He emphasizes the family ethos of anti-snobbery: no luxuries for guests, no showing off.",
      "summary_pl": "Adam przedstawia szczegolowe portrety braci Kazimierza (pelnomocnika w Pelkiniach, dobrodusznego, ale zdominowanego przez zimna zone Zofie Tyszkiewicz) i Romana (najbardziej charyzmatycznego z rodzenstwa, weterana armii austriackiej, genialnego instruktora rekrutow w 1920 r., ktory poslubil Terese Zamojska i prowadzil wspanialy XVII-wieczny palac w Konarzewie pod Poznaniem z wielka prostota). Podkresla rodzinny etos prostoty i niechecci do snobizmu.",
      "topics": [
        "Kazimierz Czartoryski as Pelkinie administrator",
        "Zofia Tyszkiewicz — cold but competent wife",
        "Roman Czartoryski — charisma and military service",
        "Konarzewo estate near Poznan",
        "Teresa Zamojska — horsewoman and hunter",
        "Zamojski family of Kilczyce",
        "family ethos of simplicity",
        "1920 Bolshevik war training"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1920",
          "event_en": "Roman trains recruits during the Bolshevik war under General Rozwadowski",
          "event_pl": "Roman szkoli rekrutow podczas wojny bolszewickiej pod dowodztwem generala Rozwadowskiego"
        },
        {
          "year": "1924",
          "event_en": "Roman marries Teresa Zamojska and takes over Konarzewo",
          "event_pl": "Roman zeni sie z Teresa Zamojska i obejmuje Konarzewo"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Kazimierz Czartoryski",
          "role_en": "Eldest brother, estate administrator at Pelkinie"
        },
        {
          "name": "Zofia Tyszkiewicz",
          "role_en": "Kazimierz's wife, from near Wolozyn, strict and cold"
        },
        {
          "name": "Roman Czartoryski",
          "role_en": "Brother, most charismatic sibling, ran Konarzewo"
        },
        {
          "name": "Teresa Zamojska",
          "role_en": "Roman's wife, excellent horsewoman and game tracker"
        },
        {
          "name": "General Rozwadowski",
          "role_en": "Family friend, kept Roman in training role in 1920"
        },
        {
          "name": "Professor Stefan Dabrowski",
          "role_en": "Friend of the family, rector of Poznan University"
        },
        {
          "name": "General Knoll-Kownacki",
          "role_en": "Commander of Poznan Army Corps, died in POW camp"
        },
        {
          "name": "Adam Zoltowski",
          "role_en": "Cousin, philosophy professor at Poznan University"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-08-side-a",
      "label": "Tape 8, Side A",
      "summary_en": "Adam discusses the progressive Catholic Ognisko boarding schools (established after 1905 in Stara Wies, Surochow, and Prokocim), then gives a detailed portrait of brother Piotr — his education, a family trip to Italy with a papal audience with Pius XI, artillery cadet school at Wlodzimierz Wolynski, and Piotr's management of the Bieliny estate. He also describes Maurycy Zamoyski as Poland's wealthiest landowner who financed the Treaty of Versailles delegation and was never repaid.",
      "summary_pl": "Adam omawia postepowe katolickie szkoly Ognisko (zalozone po 1905 r. w Starej Wsi, Surochowie i Prokocimiu), nastepnie szczegolowo opisuje brata Piotra — jego edukacje, rodzinna podroz do Wloch z audiencja u Piusa XI, szkole podchorazych artylerii we Wlodzimierzu Wolynskim oraz zarzadzanie majatkiem Bieliny. Opisuje tez Maurycego Zamoyskiego jako najwiekszego ziemianina w Polsce, ktory sfinansowal delegacje wersalska i nigdy nie odzyskal pieniedzy.",
      "topics": [
        "Ognisko Catholic boarding schools",
        "Father Gralewski's educational philosophy",
        "Piotr Czartoryski's education and career",
        "family trip to Italy and papal audience with Pius XI",
        "artillery cadet school",
        "Bieliny estate",
        "Maurycy Zamoyski — wealthiest landowner in Poland"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "~1905",
          "event_en": "Ognisko progressive Catholic schools established after tsarist edict allowing Polish-language education",
          "event_pl": "Zalozenie postepowych katolickich szkol Ognisko po carskim ukazie zezwalajacym na nauczanie w jezyku polskim"
        },
        {
          "year": "~1928",
          "event_en": "Piotr completes his matura",
          "event_pl": "Piotr zdaje mature"
        },
        {
          "year": "~1928-1929",
          "event_en": "Family trip to Italy; papal audience with Pius XI",
          "event_pl": "Rodzinna podroz do Wloch; audiencja u Piusa XI"
        },
        {
          "year": "1940-1941",
          "event_en": "Piotr marries Anna Zamojska at Dzikow during the war",
          "event_pl": "Piotr zeni sie z Anna Zamojska w Dzikowie w czasie wojny"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Father Gralewski",
          "role_en": "Director of Ognisko schools"
        },
        {
          "name": "Maurycy Zamoyski",
          "role_en": "Poland's largest landowner (~60,000 ha), financed Treaty of Versailles delegation"
        },
        {
          "name": "Piotr Czartoryski",
          "role_en": "Adam's brother, managed Bieliny estate"
        },
        {
          "name": "Anna Zamojska",
          "role_en": "Piotr's wife, daughter of Maurycy Zamoyski"
        },
        {
          "name": "Panna Janina Gorska",
          "role_en": "Beloved governess of the Czartoryski children"
        },
        {
          "name": "Pope Pius XI",
          "role_en": "Received Adam's parents in private audience in Rome"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-08-side-b",
      "label": "Tape 8, Side B",
      "summary_en": "Adam recounts Piotr's imprisonment by the Gestapo in Rzeszow alongside peasant leader Wincenty Witos, their conversations about the unity of peasant and gentry interests, and Piotr's postwar missions for General Anders (including rescuing the Slovak Prime Minister from Soviet prison). He then gives portraits of three priest brothers: Jerzy (rural parish priest of extreme simplicity), Jan/Michal (Dominican, Odrodzenie founder, killed in the Warsaw Uprising), and Stanislaw (wartime priest in Makow, later Canon at Wawel Cathedral under Cardinal Sapieha).",
      "summary_pl": "Adam opowiada o uwiezieniu Piotra przez Gestapo w Rzeszowie razem z przywodca ludowym Wincentym Witosem, ich rozmowach o jednosci interesow chlopskich i ziemianskich, oraz powojennych misjach Piotra dla generala Andersa (w tym wydobyciu premiera Slowacji z sowieckiego wiezienia). Nastepnie portretuje trzech braci ksiezy: Jerzego (proboszcza wiejskiego o skrajnej prostocie), Jana/Michala (dominikanina, zalozyciela Odrodzenia, zabitego w Powstaniu Warszawskim) i Stanislawa (kapelana wojennego w Makowie, pozniej kanonika na Wawelu za kardynala Sapiehy).",
      "topics": [
        "Piotr's imprisonment with Witos",
        "Witos on peasant-gentry unity",
        "Piotr's missions for General Anders",
        "rescue of Slovak Prime Minister",
        "Father Jerzy — rural parish priest",
        "Father Jan/Michal — Dominican, Warsaw Uprising martyr",
        "Father Stanislaw — Wawel Canon",
        "partisans and occupation-era dangers"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1918-1920",
          "event_en": "Stanislaw fights in Ukrainian and Bolshevik wars",
          "event_pl": "Stanislaw walczy w wojnach z Ukraincami i bolszewikami"
        },
        {
          "year": "1925",
          "event_en": "Stanislaw ordained as priest",
          "event_pl": "Stanislaw wyswiecony na ksiedza"
        },
        {
          "year": "1939",
          "event_en": "Piotr imprisoned by Gestapo in Rzeszow; released around Christmas",
          "event_pl": "Piotr uwieziony przez Gestapo w Rzeszowie; zwolniony okolo Bozego Narodzenia"
        },
        {
          "year": "1944",
          "event_en": "Father Jan/Michal killed in the Warsaw Uprising at Smolikowski Hospital",
          "event_pl": "Ojciec Jan/Michal zginal w Powstaniu Warszawskim w szpitalu Smolikowskiego"
        },
        {
          "year": "1945",
          "event_en": "Cardinal Sapieha appoints Stanislaw as Canon at Wawel Cathedral",
          "event_pl": "Kardynal Sapieha mianuje Stanislawa kanonikiem katedry wawelskiej"
        },
        {
          "year": "~1945-1946",
          "event_en": "Piotr rescues the Slovak Prime Minister from Soviet prison on Anders' orders",
          "event_pl": "Piotr wydobywa premiera Slowacji z sowieckiego wiezienia na rozkaz Andersa"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Wincenty Witos",
          "role_en": "Peasant leader, Piotr's cellmate in Rzeszow Gestapo prison"
        },
        {
          "name": "Father Jerzy Czartoryski",
          "role_en": "Eldest priest brother, rural parish priest in Bialka Tatrzanska"
        },
        {
          "name": "Father Jan/Michal Czartoryski",
          "role_en": "Dominican, founder of Odrodzenie, killed in Warsaw Uprising"
        },
        {
          "name": "Father Stanislaw Czartoryski",
          "role_en": "Wartime priest in Makow, Canon at Wawel Cathedral for 40 years"
        },
        {
          "name": "General Anders",
          "role_en": "Polish commander who sent Piotr on postwar missions"
        },
        {
          "name": "Cardinal Sapieha",
          "role_en": "Archbishop of Krakow, appointed Stanislaw as Wawel Canon"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-09-side-a",
      "label": "Tape 9, Side A",
      "summary_en": "Adam briefly describes brother Witold (married Beata Radziwill, fled to Switzerland, died of gangrene just after the war ended), then recounts his own experience as estate owner: inheriting 2,740 hectares near Poznan in 1937 but with no livestock or equipment, living in a modest 1855 clay-built forester's dwelling, and planning suburban villa parcels to finance farming — all cut short by the war. The tape then provides a vivid first-person account of the September 1939 campaign: mobilization on August 21, appointment as battery commander on August 31, night marches eastward through refugee-clogged roads, and the opening of the Battle of the Bzura on September 8.",
      "summary_pl": "Adam krotko opisuje brata Witolda (ozenionego z Beata Radziwill, ktory uciekl do Szwajcarii i zmarl na gangrene tuz po zakonczeniu wojny), a nastepnie opowiada o wlasnym doswiadczeniu ziemianina: odziedziczeniu 2740 ha pod Poznaniem w 1937 r. bez inwentarza zywego ani martwego, zamieszkaniu w skromnej lesniczowce z 1855 r. i planach parcelacji pod wille podmiejskie — przerwanych przez wojne. Tasma zawiera potem zywy opis kampanii wrzesniowej 1939: mobilizacje 21 sierpnia, mianowanie dowodca baterii 31 sierpnia, nocne marsze na wschod zatloczonymi drogami i poczatek bitwy nad Bzura 8 wrzesnia.",
      "topics": [
        "Witold Czartoryski — death in Switzerland",
        "Adam's estate: Gluszyna, Babki, Wiry",
        "inheriting land without equipment",
        "1855 paca forester's dwelling",
        "suburban villa parcellation plans",
        "mobilization August 1939",
        "command of 4th Battery, 17th Light Artillery Regiment",
        "September Campaign night marches",
        "Battle of the Bzura"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1937",
          "event_en": "Adam takes over the Gluszyna/Babki/Wiry estate (2,740 ha near Poznan)",
          "event_pl": "Adam obejmuje majatek Gluszyna/Babki/Wiry (2740 ha pod Poznaniem)"
        },
        {
          "year": "1939-08-21",
          "event_en": "Parents' golden wedding anniversary at Pelkinie; Adam receives mobilization orders",
          "event_pl": "Zlote wesele rodzicow w Pelkiniach; Adam otrzymuje powolanie do wojska"
        },
        {
          "year": "1939-08-31",
          "event_en": "Appointed commander of 4th Battery, 17th Light Artillery Regiment",
          "event_pl": "Mianowany dowodca 4. baterii 17. pulku artylerii lekkiej"
        },
        {
          "year": "1939-09-01",
          "event_en": "War begins; Adam learns of it during an air raid at Wrzesnia",
          "event_pl": "Wybuch wojny; Adam dowiaduje sie o niej podczas nalotu we Wrzesni"
        },
        {
          "year": "1939-09-08",
          "event_en": "First engagement with Germans at the Bzura river",
          "event_pl": "Pierwsze starcie z Niemcami nad Bzura"
        },
        {
          "year": "1945",
          "event_en": "Witold Czartoryski dies of gangrene in Switzerland, a week after the war ends",
          "event_pl": "Witold Czartoryski umiera na gangrene w Szwajcarii, tydzien po zakonczeniu wojny"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Witold Czartoryski",
          "role_en": "Brother, married Beata Radziwill, died 1945 in Switzerland"
        },
        {
          "name": "Beata Radziwill",
          "role_en": "Witold's wife"
        },
        {
          "name": "Major Kanerweter (Kraner-Wetter)",
          "role_en": "Commander of Adam's artillery division, Virtuti Militari holder"
        },
        {
          "name": "Captain Hetner",
          "role_en": "Battery veterinarian"
        },
        {
          "name": "Pan Bacynski",
          "role_en": "Forester, became head of Kornik Foundation forests"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-09-side-b",
      "label": "Tape 9, Side B",
      "summary_en": "Adam continues his account of the Battle of the Bzura: his battery destroyed 12-22 German tanks at Rozki at 1,300 meters range (earning him the Cross of Valor), then his deputy Nalegowicz disobeyed orders and drove the guns into the river, losing all four. Adam spent two days and nights alone crossing the Kampinos Forest on his horse Subotaj, surviving on two handfuls of sugar, participated in the 15th Uhlan charge at Izabelin-Laski, and was captured by the Germans around September 19. He escaped from a POW column at Kozlowice when a guard turned away, obtained civilian clothes from a shepherd boy, and bluffed his way through German lines to his family.",
      "summary_pl": "Adam kontynuuje relacje z bitwy nad Bzura: jego bateria zniszczyla 12-22 niemieckich czolgow pod Rozkami z odleglosci 1300 metrow (za co otrzymal Krzyz Walecznych), a potem jego zastepca Nalegowicz nie wykonal rozkazu i wjechal dzialami w rzeke, tracac wszystkie cztery. Adam spedzil dwie doby sam w Puszczy Kampinoskiej na koniu Subotaju, przezywajac na dwoch garsciach cukru, uczestniczyl w szarzy 15. Ulanow pod Izabelinem-Laskami i zostal schwytany przez Niemcow ok. 19 wrzesnia. Uciekl z kolumny jencow w Kozlowicach, gdy wartownik odwrocil sie, zdobyl cywilne ubranie od pastuszka i przedostal sie przez linie niemieckie do rodziny.",
      "topics": [
        "anti-tank engagement at Rozki",
        "Cross of Valor",
        "loss of battery guns (Nalegowicz's disobedience)",
        "solo ride through Kampinos Forest",
        "horse Subotaj",
        "15th Uhlan charge at Izabelin-Laski",
        "capture by Germans",
        "German correctness toward POWs",
        "escape from POW column",
        "return to family through German lines"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1939-09-16",
          "event_en": "Battle of Rozki: Adam's battery destroys 12-22 German tanks; earns Cross of Valor",
          "event_pl": "Bitwa pod Rozkami: bateria Adama niszczy 12-22 niemieckich czolgow; otrzymuje Krzyz Walecznych"
        },
        {
          "year": "1939-09-19",
          "event_en": "Captured by Germans near Lomianki after participating in the Izabelin-Laski charge",
          "event_pl": "Schwytany przez Niemcow pod Lomiankami po udziale w szarzy pod Izabelinem-Laskami"
        },
        {
          "year": "1939-09-20",
          "event_en": "Escapes from POW column at Kozlowice",
          "event_pl": "Ucieka z kolumny jencow w Kozlowicach"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Subotaj",
          "role_en": "Adam's half Anglo-Arab horse, described as having iron endurance"
        },
        {
          "name": "Nalegowicz",
          "role_en": "Adam's deputy, disobeyed orders and lost all four guns in the Bzura"
        },
        {
          "name": "Captain Glowacki",
          "role_en": "Neighboring battery commander, wrote account of the battle"
        },
        {
          "name": "Cezia Woroniecka",
          "role_en": "Cousin who sheltered Adam and drove him to Zyrardow"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-10-side-a",
      "label": "Tape 10, Side A",
      "summary_en": "Adam recounts his journey home after escape — by cattle car through Czestochowa and Katowice, bluffing past a German sentry on the Przemsza border bridge. At Pelkinie he learns the Germans want him to report to the Gestapo, so he flees to his father-in-law's estate at Nawojowa, where a German Ortskommandant releases him from POW status and appoints him forest manager. He manages forests at Nawojowa (1939-42) then Szczawnica (1942-45), outmaneuvering a hostile Gestapo-informant forester by obtaining reduced timber quotas directly from the German Forestry Ministry in Krakow — through the lucky discovery that the department director was his brother Wlodzimierz's closest Austrian army comrade.",
      "summary_pl": "Adam opowiada o powrocie do domu po ucieczce — wagonem bydlecym przez Czestochowe i Katowice, przechytrzeniu niemieckiego wartownika na moscie na Przemszy. W Pelkiniach dowiaduje sie, ze Niemcy zadaja zgloszenia sie do Gestapo, wiec ucieka do majatku tescia w Nawojowej, gdzie komendant zwalnia go z niewoli i mianuje nadlesniczym. Zarzadza lasami w Nawojowej (1939-42), potem w Szczawnicy (1942-45), pokonujac wrogiego nadlesniczego-konfidenta Gestapo dzieki uzyskaniu obnizonego etatu rebnego bezposrednio z niemieckiego Ministerstwa Lesnictwa w Krakowie — na skutek szczesliwego odkrycia, ze dyrektor departamentu byl najblizszym towarzyszem broni brata Wlodzimierza z armii austriackiej.",
      "topics": [
        "journey home through the Reich",
        "return to Pelkinie",
        "escape to Nawojowa",
        "German forestry appointment",
        "forest management under occupation",
        "Szczawnica triple directorship (forests, spa, RGO)",
        "hostile Gestapo-informant forester Rzenczak",
        "reduced timber quotas from German ministry",
        "brother's Austrian army comrade as ministry director"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1939-10",
          "event_en": "Returns to Pelkinie, flees to Nawojowa; appointed forest manager by German authorities",
          "event_pl": "Wraca do Pelkin, ucieka do Nawojowej; mianowany nadlesniczym przez wladze niemieckie"
        },
        {
          "year": "1942",
          "event_en": "Transferred to Szczawnica as director of forests, spa resort, and RGO",
          "event_pl": "Przeniesiony do Szczawnicy jako dyrektor lasow, uzdrowiska i RGO"
        },
        {
          "year": "1943",
          "event_en": "Obtains reduced timber quota from German Forestry Ministry in Krakow",
          "event_pl": "Uzyskuje obnizony etat rebny z niemieckiego Ministerstwa Lesnictwa w Krakowie"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Gwozdz",
          "role_en": "German Forestry Ministry director in Krakow, brother Wlodzimierz's Austrian army comrade"
        },
        {
          "name": "Rzenczak",
          "role_en": "Hostile German state forester at Koscielnik, Gestapo informant"
        },
        {
          "name": "Forstmeister Drozdin",
          "role_en": "Fair-minded German forestry authority for Nowy Sacz region"
        },
        {
          "name": "Serafinowicz",
          "role_en": "German food control official in Nowy Targ"
        },
        {
          "name": "Adam's father-in-law",
          "role_en": "Owner of Nawojowa and Szczawnica estates, secured Adam's release from POW status"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-10-side-b",
      "label": "Tape 10, Side B",
      "summary_en": "Adam describes saving workers from deportation to Germany through the Austrian Arbeitseinsatz chief Gruninger, and his wife's dramatic confrontation with a Gestapo labor inspector — showing tomato-stained hands, touring the garden, getting him drunk until he left without deporting anyone. He recounts telling the Gestapo chief directly that his forester had no choice but to feed partisans, and the officer's pragmatic acceptance. He reflects that the postwar communist charge of landowner 'collaboration' distorted the practical necessity of maintaining official contacts to run large agricultural enterprises.",
      "summary_pl": "Adam opisuje ratowanie pracownikow przed wywozka do Niemiec poprzez austriackiego szefa Arbeitseinsatzu Gruningera oraz dramatyczna konfrontacje zony z inspektorem Gestapo ds. pracy (pokazanie rak poplamionych pomidorami, oprowadzenie po ogrodzie, upojenie go do tego stopnia, ze wyjechal nie zabierajac nikogo). Opowiada o bezposredniej rozmowie z szefem Gestapo, ze lesniczy nie mial wyjscia i musial karmic partyzantow, oraz o pragmatycznej akceptacji tego przez oficera. Reflektuje, ze powojenny komunistyczny zarzut 'kolaboracji' ziemianstwa znieksztalcal praktyczna koniecznosc utrzymywania urzedowych kontaktow w celu prowadzenia duzych przedsiebiorstw rolnych.",
      "topics": [
        "saving workers from deportation",
        "Gruninger — Austrian Arbeitseinsatz chief",
        "wife's confrontation with Gestapo labor inspector",
        "navigating between partisans and German authorities",
        "direct negotiation with Gestapo over forester harboring partisans",
        "postwar collaboration accusation refuted",
        "practical realities of estate management under occupation"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "~1943-1944",
          "event_en": "Adam's wife confronts Gestapo inspector and prevents deportation of 80 Szczawnica residents",
          "event_pl": "Zona Adama konfrontuje sie z inspektorem Gestapo i zapobiega wywozce 80 mieszkancow Szczawnicy"
        },
        {
          "year": "1945-01-25",
          "event_en": "Soviet arrival; Adam walks to Makow to see his father and brother Stanislaw",
          "event_pl": "Przyjscie Sowietow; Adam idzie pieszo do Makowa, by zobaczyc ojca i brata Stanislawa"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Gruninger",
          "role_en": "Austrian Arbeitseinsatz chief in Nowy Targ, persecuted Jews 'without enthusiasm'"
        },
        {
          "name": "Macenowicz",
          "role_en": "Worker saved from deportation to Germany"
        },
        {
          "name": "Szczepaniak",
          "role_en": "Forester who harbored partisans, defended by Adam before the Gestapo"
        },
        {
          "name": "Adam's wife",
          "role_en": "Repeatedly confronted German authorities with remarkable courage"
        },
        {
          "name": "Father Stanislaw Czartoryski",
          "role_en": "Adam's priest brother, parish in Makow where their father took refuge"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-11-side-a",
      "label": "Tape 11, Side A",
      "summary_en": "Adam describes his wartime roles in Szczawnica as spa director, RGO (welfare council) president, and AK commandant under codename 'Szpak.' He organized two platoons, protected locals from forced labor with fictitious work cards, and on July 28, 1944, launched Operation Tempest — the only such action carried out in southern Poland. When German pacification forces arrived, he hid in a hedgerow meters from a patrolling soldier while his wife told the Germans he had left for Krakow.",
      "summary_pl": "Adam opisuje swoje role wojenne w Szczawnicy jako dyrektor Zakładu Zdrojowego, prezes RGO i komendant placówki AK pod pseudonimem 'Szpak.' Zorganizował dwa plutony, chronił ludność przed wywózką fikcyjnymi kartami pracy, a 28 lipca 1944 r. przeprowadził Akcję Burza — jedyne takie powstanie w południowej Polsce. Gdy przyjechały niemieckie oddziały pacyfikacyjne, ukrył się w żywopłocie kilka metrów od patrolującego żołnierza, podczas gdy żona powiedziała Niemcom, że wyjechał do Krakowa.",
      "topics": [
        "German occupation daily life",
        "RGO food distribution",
        "Goralenvolk identity cards",
        "AK organization in Szczawnica",
        "Operation Tempest (Akcja Burza)",
        "protection from forced labor"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1942",
          "event_en": "Transferred to Szczawnica; appointed RGO president and AK post commandant",
          "event_pl": "Przeniesiony do Szczawnicy; mianowany prezesem RGO i komendantem placówki AK"
        },
        {
          "year": "1944",
          "event_en": "Launched Operation Tempest in Szczawnica on July 28 — the only such action in southern Poland",
          "event_pl": "28 lipca przeprowadził Akcję Burza w Szczawnicy — jedyne takie powstanie w południowej Polsce"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Major Stabrawa (ps. Borowy)",
          "role_en": "AK district commander; Adam's superior; later emigrated to Canada"
        },
        {
          "name": "Polaczek (ps. Grappa)",
          "role_en": "Commander of 1st platoon; pre-war professional sergeant"
        },
        {
          "name": "Błażusiak (ps. Pik)",
          "role_en": "Pre-war military intelligence officer; tasked with liquidating German NCOs"
        },
        {
          "name": "Czeremszyński (ps. Cis)",
          "role_en": "Commandant of Krościenko post; warned Adam by phone about approaching Germans"
        },
        {
          "name": "Piotr Czartoryski",
          "role_en": "Adam's brother; hid with him in the hedgerow during German search"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-11-side-b",
      "label": "Tape 11, Side B",
      "summary_en": "Adam describes partisan life in the forest near Szczawnica after the failed uprising, commanding a small unit of 8-10 men while maintaining contact with Captain Lampart's larger force. As winter approached, he was transferred to Kalwaria Zebrzydowska under the false identity 'Pan Sasorski,' where his family joined him in a damp, freshly-plastered room. Soviet liberation came in January 1945; he then walked to Krakow and secured work at the Forestry Research Institute before moving to Poznan University.",
      "summary_pl": "Adam opisuje życie partyzanckie w lasach pod Szczawnicą po nieudanym powstaniu, dowodząc małym oddziałem 8-10 ludzi i utrzymując kontakt z większą jednostką kapitana Lamparta. Z nadejściem zimy przeniesiono go do Kalwarii Zebrzydowskiej pod fałszywą tożsamością 'pan Sasorski,' gdzie dołączyła do niego rodzina. Wyzwolenie przez Sowietów nastąpiło w styczniu 1945 r.; następnie pieszo dotarł do Krakowa i znalazł pracę w Instytucie Badawczym Leśnictwa.",
      "topics": [
        "forest partisan life 1944",
        "Italian deserters in AK",
        "failed raid on Jaworki bunker",
        "transfer to Kalwaria Zebrzydowska",
        "Soviet liberation",
        "post-war employment search"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1944",
          "event_en": "Commands forest partisan unit near Szczawnica through summer and autumn",
          "event_pl": "Dowodzi leśnym oddziałem partyzanckim pod Szczawnicą przez lato i jesień"
        },
        {
          "year": "1944",
          "event_en": "Transferred to Kalwaria Zebrzydowska under false identity before winter",
          "event_pl": "Przeniesiony do Kalwarii Zebrzydowskiej pod fałszywą tożsamością przed zimą"
        },
        {
          "year": "1945",
          "event_en": "Soviet forces liberate the area in January; Adam walks to Krakow",
          "event_pl": "Armia sowiecka wyzwala okolice w styczniu; Adam pieszo dociera do Krakowa"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Captain Lampart",
          "role_en": "AK partisan commander in Ochotnica with ~100 soldiers"
        },
        {
          "name": "Boletti",
          "role_en": "Italian deserter who joined Adam's unit; later returned to Italy"
        },
        {
          "name": "Father Wenanty",
          "role_en": "Bernardine friar at Kalwaria Zebrzydowska; AK chaplain who arranged housing"
        },
        {
          "name": "Malinowski",
          "role_en": "Szczawnica resident; invited Adam to be godfather of his son during the forest period"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-12-side-a",
      "label": "Tape 12, Side A",
      "summary_en": "Adam describes his 26-year career at Poznan University (1945-1971), where Professor Nikleski was the only academic brave enough to hire him under communism. He endured periodic dismissals, denial of doctoral stipend, blocked habilitation, and surveillance by a milicjant installed in his shared apartment. He also gives a vivid portrait of August Cieszkowski as a deeply cultured but charmingly naive family friend obsessed with Italian Renaissance art.",
      "summary_pl": "Adam opisuje swoją 26-letnią karierę na Uniwersytecie Poznańskim (1945-1971), gdzie profesor Nikleski był jedynym uczonym odważnym na tyle, by go zatrudnić w czasach komunizmu. Znosił okresowe zwolnienia, odmowę stypendium doktorskiego, zablokowaną habilitację i inwigilację przez milicjanta dokwaterowanego do mieszkania. Rysuje też barwny portret Augusta Cieszkowskiego — głęboko wykształconego, ale uroczo naiwnego przyjaciela rodziny, zafascynowanego sztuką włoskiego renesansu.",
      "topics": [
        "academic career under communism",
        "Communist Party harassment",
        "shared apartment and surveillance",
        "denial of habilitation",
        "UB security service encounters",
        "portrait of August Cieszkowski"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1945",
          "event_en": "Hired at Poznan University by Professor Nikleski in March; family reunited May 1",
          "event_pl": "Zatrudniony na Uniwersytecie Poznańskim przez prof. Nikleskiego w marcu; rodzina zjednoczona 1 maja"
        },
        {
          "year": "1945",
          "event_en": "Moved into permanent apartment on August 4",
          "event_pl": "Przeprowadzka do stałego mieszkania 4 sierpnia"
        },
        {
          "year": "1956",
          "event_en": "Son Jerzy participated in storming Communist Party building during Poznan uprising",
          "event_pl": "Syn Jerzy brał udział w szturmie na gmach partii podczas powstania poznańskiego"
        },
        {
          "year": "1971",
          "event_en": "Retired at age 65 after 26 years at the university",
          "event_pl": "Przeszedł na emeryturę w wieku 65 lat po 26 latach na uczelni"
        },
        {
          "year": "1982",
          "event_en": "Suffered a stroke; partially paralyzed for months",
          "event_pl": "Doznał wylewu; częściowo sparaliżowany przez kilka miesięcy"
        },
        {
          "year": "1988",
          "event_en": "Moved from mountain house near Zakopane to Warsaw",
          "event_pl": "Przeprowadzka z domu w górach pod Zakopanem do Warszawy"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Professor Nikleski",
          "role_en": "Only Poznan professor brave enough to hire Adam; offered his own apartment for the family"
        },
        {
          "name": "Professor Szafer",
          "role_en": "Rector of Jagiellonian University; gave Adam temporary refuge at nature conservation institute"
        },
        {
          "name": "August Cieszkowski (Guga)",
          "role_en": "Family friend; encyclopedic knowledge of Italian art; lived at Wierzenica estate near Poznan"
        },
        {
          "name": "Iłłakowiczówna",
          "role_en": "Poet and former secretary to Piłsudski; hired Adam for natural history consulting work"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-12-side-b",
      "label": "Tape 12, Side B",
      "summary_en": "Adam gives character portraits of major political and social figures: Roman Dmowski as stiff and formal, Stanislaw Stronski as boundlessly energetic journalist-scholar, and Maurycy Zamoyski as the embodiment of aristocratic elegance who financed the Polish delegation at Versailles by donating the entire Zamoyski family jewel collection. He contrasts the snobbery of the Potocki estate at Lanccut with his own family's deliberate simplicity.",
      "summary_pl": "Adam rysuje portrety ważnych postaci: Romana Dmowskiego jako sztywnego i formalnego, Stanisława Strońskiego jako niestrudzonego dziennikarza-uczonego, a Maurycego Zamoyskiego jako uosobienie arystokratycznej elegancji, który sfinansował polską delegację w Wersalu, ofiarując cały zbiór klejnotów rodzinnych. Przeciwstawia snobizm Potockich z Łańcuta celowej prostocie swojej rodziny.",
      "topics": [
        "portrait of Roman Dmowski",
        "portrait of Stanislaw Stronski",
        "Maurycy Zamoyski and Versailles financing",
        "Lanccut estate snobbery",
        "Janusz Radziwill",
        "aristocratic customs and etiquette"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1922",
          "event_en": "Assassination of President Narutowicz discussed in context of Dmowski's politics",
          "event_pl": "Omówienie zabójstwa prezydenta Narutowicza w kontekście polityki Dmowskiego"
        },
        {
          "year": "1939",
          "event_en": "Attended Maurycy Zamoyski's funeral on May 5 in Warsaw",
          "event_pl": "Uczestniczył w pogrzebie Maurycego Zamoyskiego 5 maja w Warszawie"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Roman Dmowski",
          "role_en": "Political leader; visited Pelkinie perhaps twice; stiff in personal contact; Versailles delegate"
        },
        {
          "name": "Stanislaw Stronski",
          "role_en": "Journalist and professor of medieval Provencal; frequent Pelkinie guest; later wartime minister"
        },
        {
          "name": "Maurycy Zamoyski",
          "role_en": "Great ordynat; financed Polish Paris committee with family jewels; extraordinary marksman and bridge player"
        },
        {
          "name": "Alfred Potocki",
          "role_en": "Ordynat of Lanccut; epitome of snobbery that Adam's family rejected"
        },
        {
          "name": "Janusz Radziwill",
          "role_en": "Ordynat of Olyka; Berlin-raised but patriotic; well-administered estate"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-13-side-a",
      "label": "Tape 13, Side A",
      "summary_en": "Adam recounts facing a desertion charge (carrying a death sentence) in 1945-46, which he resolved by citing a registered letter. He describes severe post-war poverty — children eating bread with mashed beans, selling jewelry piece by piece to survive, earning a salary that barely covered a kilo of butter. He then discusses his marriage into the Stadnicki family of Nawojowa, their 9,000-hectare forest estate, and his father-in-law's pioneering approach to forestry and timber exports.",
      "summary_pl": "Adam opowiada o postawieniu mu zarzutu dezercji (groziła kara śmierci) w 1945-46 r., co rozwiązał powołując się na list polecony. Opisuje skrajną biedę powojenną — dzieci jedzące chleb z fasolą, sprzedawanie biżuterii sztuka po sztuce. Następnie omawia małżeństwo z rodziną Stadnickich z Nawojowej, ich 9000-hektarowy majątek leśny i nowatorskie podejście teścia do leśnictwa i eksportu drewna.",
      "topics": [
        "post-war desertion accusation",
        "material deprivation under communism",
        "survival strategies and diet",
        "Stadnicki family of Nawojowa",
        "forest management philosophy",
        "father-in-law's character"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1946",
          "event_en": "Accused of military desertion; cleared himself with proof of registration",
          "event_pl": "Oskarżony o dezercję; oczyścił się dowodem rejestracji"
        },
        {
          "year": "1951",
          "event_en": "Dismissed from university for three months; worked at Pulawy Agricultural Institute",
          "event_pl": "Zwolniony z uczelni na trzy miesiące; pracował w Instytucie Rolnictwa w Puławach"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Adam's father-in-law (Stadnicki)",
          "role_en": "Owner of Nawojowa estate (9,000 ha); pioneering forester; rose at 4 AM daily; built export sawmill"
        },
        {
          "name": "Adam's mother-in-law",
          "role_en": "From Bielice near Warsaw; ran household and parish charitable work"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-13-side-b",
      "label": "Tape 13, Side B",
      "summary_en": "Adam describes his father-in-law's cleverness during a Gestapo raid (stalling with a phone call while contraband was hidden) and his wheelchair-bound brother-in-law Jozef's heroic AK activity despite the Germans putting a bounty on him. He surveys the fates of all the Stadnicki siblings — scattered from South Africa to France — and discusses family values: no jewelry for unmarried girls, rejection of snobbery, and raising children to accept loss of wealth without bitterness.",
      "summary_pl": "Adam opisuje spryt teścia podczas nalotu Gestapo (zwlekał telefonem, aż ukryto kontraband) i bohaterską działalność w AK sparaliżowanego szwagra Józefa, za którego schwytanie Niemcy wyznaczyli nagrodę. Przedstawia losy rodzeństwa Stadnickich — rozrzuconych od RPA po Francję — i omawia wartości rodzinne: brak biżuterii dla niezamężnych dziewcząt, odrzucenie snobizmu i wychowywanie dzieci w pogodzeniu z utratą majątku.",
      "topics": [
        "father-in-law's Gestapo encounter",
        "brother-in-law Jozef's AK heroism",
        "Stadnicki siblings' fates",
        "Cardinal Sapieha family connection",
        "family values and child-rearing",
        "adaptation to communism without bitterness"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1945",
          "event_en": "Brother-in-law Jozef/Andrzej Stadnicki dies on January 4, aged ~19-20",
          "event_pl": "Szwagier Józef/Andrzej Stadnicki umiera 4 stycznia w wieku ok. 19-20 lat"
        },
        {
          "year": "1965",
          "event_en": "Stefan Swiezawski serves as civilian advisor at Vatican II",
          "event_pl": "Stefan Świeżawski doradcą świeckim na Soborze Watykańskim II"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Jozef (Jozio) Stadnicki",
          "role_en": "Adam's brother-in-law; wheelchair-bound but deeply active in AK; Germans placed bounty on him"
        },
        {
          "name": "Stefan Swiezawski",
          "role_en": "Married eldest Stadnicki daughter Maria; medieval philosopher; Vatican II advisor"
        },
        {
          "name": "Pawel Stadnicki",
          "role_en": "Youngest brother-in-law; architect of Orly and Roissy airports in Paris"
        },
        {
          "name": "Cardinal Sapieha",
          "role_en": "Bishop of Krakow; Adam's wife's grandmother was his sister"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-14-side-a",
      "label": "Tape 14, Side A",
      "summary_en": "Adam describes his four children: son Jerzy, secretly enrolled in high school under communism, later emigrated to Canada as a cartographer; daughter Maria married Wladyslaw Potocki; daughter Izabela studied psychology at Warsaw and the Sorbonne, married Frenchman Jean Cahill, and became director of the Polish-French Chamber of Commerce in Warsaw. He discusses values transmitted to children: wealth is a means not an end, adapt to changed circumstances, maintain Christian and European identity.",
      "summary_pl": "Adam opisuje czworo dzieci: syna Jerzego, potajemnie przyjętego do liceum w czasach komunizmu, który wyemigrował do Kanady jako kartograf; córkę Marię, która poślubiła Władysława Potockiego; córkę Izabelę, absolwentkę psychologii w Warszawie i na Sorbonie, żonę Francuza Jeana Cahilla, mianowaną dyrektorem Polsko-Francuskiej Izby Handlowej w Warszawie. Omawia wartości przekazywane dzieciom: majątek to środek, nie cel; trzeba się dostosować do zmienionych warunków.",
      "topics": [
        "children's lives under communism",
        "school discrimination",
        "emigration to Canada",
        "Polish-French family ties",
        "values transmitted to children",
        "adaptation without bitterness"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1939",
          "event_en": "Son Jerzy born on January 1",
          "event_pl": "Syn Jerzy urodzony 1 stycznia"
        },
        {
          "year": "1940",
          "event_en": "Daughter Maria born on December 8",
          "event_pl": "Córka Maria urodzona 8 grudnia"
        },
        {
          "year": "1942",
          "event_en": "Daughter Izabela born on March 17",
          "event_pl": "Córka Izabela urodzona 17 marca"
        },
        {
          "year": "1953",
          "event_en": "Youngest daughter Jadwiga born on November 1",
          "event_pl": "Najmłodsza córka Jadwiga urodzona 1 listopada"
        },
        {
          "year": "1990",
          "event_en": "Izabela appointed director of Polish-French Chamber of Commerce in Warsaw",
          "event_pl": "Izabela mianowana dyrektorem Polsko-Francuskiej Izby Handlowej w Warszawie"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Jerzy Czartoryski",
          "role_en": "Eldest son; cartographer in Canada near Ottawa; married Grazyna Babinska"
        },
        {
          "name": "Maria Czartoryska (Potocka)",
          "role_en": "Eldest daughter; married Wladyslaw Potocki of the Rymanow line"
        },
        {
          "name": "Izabela Czartoryska (Cahill)",
          "role_en": "Second daughter; psychologist; director of Polish-French Chamber of Commerce"
        },
        {
          "name": "Jean Cahill",
          "role_en": "French diplomat; Izabela's husband; left Moscow posting for Warsaw; learned fluent Polish"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-14-side-b",
      "label": "Tape 14, Side B",
      "summary_en": "Adam reflects on the landed gentry's role in Polish history, arguing that peasant-landlord relations were generally good — during 1937 strikes, his father was the only person peasants let pass freely. He discusses land reform, noting large estates held only 12% of arable land, so parcellation alone could not solve land hunger. He articulates his life philosophy: treat every person equally regardless of origin, reject snobbery, and maintain dignity through simplicity.",
      "summary_pl": "Adam rozważa rolę ziemiaństwa w historii Polski, twierdząc że stosunki chłopsko-ziemiańskie były na ogół dobre — podczas strajków chłopskich w 1937 r. jego ojciec był jedynym, kogo strajkujący swobodnie przepuszczali. Omawia reformę rolną, wskazując że wielka własność stanowiła tylko 12% gruntów ornych. Formułuje swoją filozofię życiową: traktować każdego człowieka jednakowo, odrzucać snobizm i zachowywać godność przez prostotę.",
      "topics": [
        "assessment of landed gentry",
        "peasant-landlord relations",
        "1937 peasant strikes",
        "land reform debate",
        "post-war relations with former communities",
        "personal philosophy of equality and simplicity",
        "Professor Stefan Dabrowski"
      ],
      "events": [
        {
          "year": "1937",
          "event_en": "During peasant strikes, Adam's father was the only person allowed free passage by strikers",
          "event_pl": "Podczas strajków chłopskich ojciec Adama był jedynym, którego strajkujący swobodnie przepuszczali"
        },
        {
          "year": "1990",
          "event_en": "Adam wrote to Supreme Court requesting former property not be sold pending resolution",
          "event_pl": "Adam napisał do Sądu Najwyższego z prośbą o niesprzedawanie jego byłego majątku do czasu rozstrzygnięcia"
        }
      ],
      "people": [
        {
          "name": "Professor Stefan Dabrowski",
          "role_en": "Rector of Poznan University; physiologist; close friend of Adam's father; refused to be summoned by UB"
        },
        {
          "name": "Sanguszko",
          "role_en": "Young man from Gumniska; made honorary citizen of Tarnow after post-war visit"
        }
      ]
    },
    {
      "id": "tape-15-side-a",
      "label": "Tape 15, Side A",
      "summary_en": "Adam continues the land reform discussion, arguing that natural market-driven parcellation was already occurring — poorly managed estates were liquidated while well-run ones produced twice as much per hectare as peasant farms. He notes landowners voluntarily offered 200,000 hectares annually for parcellation, but the interwar agricultural crisis meant peasants often could not afford to buy. He dismisses anti-landlord propaganda as false, insisting full parcellation would have been 'a drop in the ocean.'",
      "summary_pl": "Adam kontynuuje dyskusję o reformie rolnej, twierdząc że naturalna, rynkowa parcelacja już zachodziła — źle zarządzane majątki upadały, a dobrze prowadzone produkowały dwukrotnie więcej z hektara niż gospodarstwa chłopskie. Ziemianie dobrowolnie oferowali 200 tys. hektarów rocznie do parcelacji, ale międzywojenny kryzys rolny sprawiał, że chłopi często nie mogli kupić ziemi. Odrzuca propagandę antyziemiańską, twierdząc że pełna parcelacja byłaby 'kroplą w morzu.'",
      "topics": [
        "interwar land reform legislation",
        "voluntary vs. forced parcellation",
        "agricultural crisis of 1930s",
        "landlord productivity vs. smallholdings",
        "anti-landlord propaganda"
      ],
      "events": [],
      "people": [
        {
          "name": "Ksiadz Machaj",
          "role_en": "Priest who wrote anti-landlord propaganda; dismissed by Adam as a slanderer"
        }
      ]
    }
  ],
  "timeline_events": [
    {
      "year": "1828",
      "event_en": "Paternal grandfather Jerzy Konstanty Czartoryski born in Dresden",
      "event_pl": "Dziadek Jerzy Konstanty Czartoryski urodzony w Dreźnie",
      "type": "genealogy"
    },
    {
      "year": "1835",
      "event_en": "Paternal grandmother Maria Joanna Czermak born",
      "event_pl": "Babka Maria Joanna Czermak urodzona",
      "type": "genealogy"
    },
    {
      "year": "1836",
      "event_en": "Grandmother Dzieduszycka (née Miączyńska) born",
      "event_pl": "Babka Dzieduszycka (z domu Miączyńska) urodzona",
      "source": "tape-01-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1858",
      "event_en": "Prince August Czartoryski born in Paris at the Hôtel Lambert (August 2) — future Salesian priest and Blessed",
      "event_pl": "Książę August Czartoryski urodzony w Paryżu w Hôtel Lambert (2 sierpnia) — przyszły salezjanin i błogosławiony",
      "type": "article",
      "article_url": "articles/august-czartoryski.html",
      "article_source": "Biography of Blessed August Czartoryski"
    },
    {
      "year": "1861",
      "event_en": "Grandparents Jerzy Konstanty Czartoryski and Maria Czermak marry in Vienna",
      "event_pl": "Dziadkowie Jerzy Konstanty Czartoryski i Maria Czermak pobierają się w Wiedniu",
      "type": "genealogy"
    },
    {
      "year": "1864",
      "event_en": "Father Prince Witold Leon Czartoryski born in Weinhaus, Vienna (February 10)",
      "event_pl": "Ojciec książę Witold Leon Czartoryski urodzony w Weinhaus, Wiedeń (10 lutego)",
      "source": "tape-14-side-b",
      "type": "tape",
      "article_url": "articles/witold-czartoryski.html",
      "article_source": "Witold Czartoryski: Biography and family documents"
    },
    {
      "year": "1867",
      "event_en": "Mother Jadwiga Dzieduszycka born, daughter of Count Włodzimierz Dzieduszycki",
      "event_pl": "Matka Jadwiga Dzieduszycka urodzona, córka hrabiego Włodzimierza Dzieduszyckiego",
      "type": "genealogy"
    },
    {
      "year": "1882",
      "event_en": "Adam Stadnicki (Jadwiga's father) born in Lwów (April 10)",
      "event_pl": "Adam Stadnicki (ojciec Jadwigi) urodzony we Lwowie (10 kwietnia)",
      "type": "genealogy"
    },
    {
      "year": "1886",
      "event_en": "Stefania Woroniecka (Jadwiga's mother) born in Bielice (September 14)",
      "event_pl": "Stefania Woroniecka (matka Jadwigi) urodzona w Bielicach (14 września)",
      "type": "genealogy",
      "article_url": "articles/stefania-stadnicka.html",
      "article_source": "Family memoir of Stefania Stadnicka"
    },
    {
      "year": "1889",
      "event_en": "Parents Prince Witold Leon Czartoryski and Countess Jadwiga Dzieduszycka marry in Lwów (February 21)",
      "event_pl": "Rodzice książę Witold Leon Czartoryski i hrabina Jadwiga Dzieduszycka pobierają się we Lwowie (21 lutego)",
      "source": "tape-01-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1890",
      "event_en": "Eldest sister Maria Czartoryska born",
      "event_pl": "Najstarsza siostra Maria Czartoryska urodzona",
      "source": "tape-03-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1890s",
      "event_en": "Grandfather Dzieduszycki active in Austrian government in Vienna",
      "event_pl": "Dziadek Dzieduszycki aktywny w rządzie austriackim w Wiedniu",
      "source": "tape-02-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1891",
      "event_en": "Sister Anna Czartoryska born",
      "event_pl": "Siostra Anna Czartoryska urodzona",
      "source": "tape-03-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1892",
      "event_en": "Brother Kazimierz Czartoryski born",
      "event_pl": "Brat Kazimierz Czartoryski urodzony",
      "source": "tape-03-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1893",
      "event_en": "Uncle August Czartoryski dies in Alassio, Italy (April 8) — Salesian priest who renounced his princely inheritance",
      "event_pl": "Stryj August Czartoryski umiera w Alassio we Włoszech (8 kwietnia) — salezjanin, który wyrzekł się książęcego dziedzictwa",
      "type": "article",
      "article_url": "articles/august-czartoryski.html",
      "article_source": "Biography of Blessed August Czartoryski"
    },
    {
      "year": "1894",
      "event_en": "Brother Jerzy Czartoryski born",
      "event_pl": "Brat Jerzy Czartoryski urodzony",
      "source": "tape-03-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1895",
      "event_en": "Brother Włodzimierz Czartoryski born",
      "event_pl": "Brat Włodzimierz Czartoryski urodzony",
      "source": "tape-03-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1897",
      "event_en": "Brother Jan Franciszek born (future Blessed Fr. Michał Czartoryski OP)",
      "event_pl": "Brat Jan Franciszek urodzony (przyszły błogosławiony o. Michał Czartoryski OP)",
      "source": "tape-03-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1902",
      "event_en": "Brother Stanisław Czartoryski born",
      "event_pl": "Brat Stanisław Czartoryski urodzony",
      "type": "genealogy"
    },
    {
      "year": "1905",
      "event_en": "Adam Stadnicki takes over the Nawojowa estate (~3,000 ha) after completing forestry studies in Munich",
      "event_pl": "Adam Stadnicki obejmuje majątek Nawojowa (~3000 ha) po ukończeniu leśnictwa w Monachium",
      "type": "article",
      "who": "Jadwiga",
      "article_url": "articles/stadnicki-memoirs.html",
      "article_source": "Adam Stadnicki memoirs (Osola, 1957)"
    },
    {
      "year": "~1905",
      "event_en": "Ognisko progressive Catholic schools established after tsarist edict allowing Polish-language education",
      "event_pl": "Zalozenie szkol Ognisko po carskim ukazie zezwalajacym na polskie szkolnictwo",
      "source": "tape-08-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1906",
      "event_en": "Adam Czartoryski born at Pełkinie · Adam Stadnicki inherits Nawojowa and begins building a 9,000-hectare forest estate · Adam Stadnicki builds modern steam sawmill at Nawojowa; acquires Szczawnica forests",
      "event_pl": "Adam Czartoryski urodzony w Pełkiniach · Adam Stadnicki obejmuje Nawojową i rozpoczyna budowę 9000-hektarowego majątku leśnego · Adam Stadnicki buduje nowoczesny tartak parowy w Nawojowej; nabywa lasy szczawnickie",
      "type": "tape",
      "source": "tape-01-side-a",
      "article_url": "articles/stadnicki-nawojowa.html",
      "article_source": "Tape memoirs & family video",
      "articles": [
        {
          "url": "articles/stadnicki-nawojowa.html",
          "label_en": "Tape memoirs & family video",
          "label_pl": "Tape memoirs & family video"
        },
        {
          "url": "articles/stadnicki-memoirs.html",
          "label_en": "Adam Stadnicki memoirs (Osola, 1957)",
          "label_pl": "Adam Stadnicki memoirs (Osola, 1957)"
        }
      ]
    },
    {
      "year": "1908",
      "event_en": "Brother Witold Czartoryski born",
      "event_pl": "Brat Witold Czartoryski urodzony",
      "source": "tape-03-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1909",
      "event_en": "Brother Piotr Czartoryski born (September 1) · Adam Stadnicki purchases the Szczawnica Spa from the Academy of Arts and Sciences in Kraków, considering it a “national crime” to let foreigners acquire it",
      "event_pl": "Brat Piotr Czartoryski urodzony (1 września) · Adam Stadnicki nabywa Zakład Zdrojowy w Szczawnicy od Akademii Umiejętności w Krakowie, uważając dopuszczenie obcych za „zbrodnie narodową”",
      "type": "tape",
      "source": "tape-03-side-b",
      "article_url": "articles/stadnicki-memoirs.html",
      "article_source": "A. Stadnicki, Memoirs (Osola, 1957)"
    },
    {
      "year": "1910",
      "event_en": "Adam Stadnicki marries Stefania Woroniecka (June 23)",
      "event_pl": "Adam Stadnicki poślubia Stefanię Woroniecką (23 czerwca)",
      "type": "genealogy",
      "article_url": "articles/stefania-stadnicka.html",
      "article_source": "Family memoir of Stefania Stadnicka"
    },
    {
      "year": "1911",
      "event_en": "Żurawno palace built by Skrzyński",
      "event_pl": "Pałac w Żurawnie zbudowany przez Skrzyńskiego",
      "source": "tape-04-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1912",
      "event_en": "Grandfather Jerzy Konstanty Czartoryski dies in Vienna · Maria Stadnicka (Maryś), Jadwiga's eldest sister, born in Nawojowa",
      "event_pl": "Dziadek Jerzy Konstanty Czartoryski umiera w Wiedniu · Maria Stadnicka (Maryś), najstarsza siostra Jadwigi, urodzona w Nawojowej",
      "type": "genealogy"
    },
    {
      "year": "1913",
      "event_en": "Sister Maria Czartoryska marries Michał Krasiński · Jadwiga Tekla Stadnicka born in Nawojowa (May 26) · Jadwiga Czartoryska (née Stadnicka) — memoirs of childhood at Nawojowa and Frain",
      "event_pl": "Siostra Maria wychodzi za Michała Krasińskiego · Jadwiga Tekla Stadnicka urodzona w Nawojowej (26 maja) · Jadwiga Czartoryska (z domu Stadnicka) — wspomnienia z dzieciństwa w Nawojowej i Frainie",
      "type": "tape",
      "source": "tape-03-side-a",
      "article_url": "articles/jadwiga-czartoryska-memoirs.html",
      "article_source": "Jadwiga Czartoryska memoirs (written for children & grandchildren)"
    },
    {
      "year": "1914",
      "event_en": "WWI begins; Czartoryski family leaves Pelkinie for Krakow, then Vienna; first meeting with future in-laws the Stadnickis",
      "event_pl": "Początek I wojny; rodzina Czartoryskich opuszcza Pełkinie do Krakowa, potem Wiednia; pierwsze spotkanie z przyszłymi teściami Stadnickimi",
      "source": "tape-13-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1915",
      "event_en": "Family lives at Stadnicki estate Frajen (Vranov) in Czechoslovakia for a year",
      "event_pl": "Rodzina mieszka w majątku Stadnickich Frajen (Vranov) w Czechosłowacji przez rok",
      "source": "tape-13-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1916",
      "event_en": "Maciej Rataj begins tutoring Adam at Pełkinie · Grandmother Maria Joanna Czermak dies · Adam Stadnicki purchases Rytro (5,400 ha) from German owner Dr. Linnartz for 3.7 million crowns — the acquisition that transforms the estate into a self-sustaining 9,000-hectare enterprise",
      "event_pl": "Maciej Rataj zaczyna uczyć Adama w Pełkiniach · Babka Maria Joanna Czermak umiera · Adam Stadnicki nabywa Rytro (5400 ha) od niemieckiego właściciela Dr. Linnartza za 3,7 mln koron — zakup, który przemienia majątek w samowystarczalne przedsiębiorstwo o powierzchni 9000 ha",
      "type": "tape",
      "source": "tape-01-side-a",
      "article_url": "articles/stadnicki-memoirs.html",
      "article_source": "A. Stadnicki, Memoirs (Osola, 1957)"
    },
    {
      "year": "1918",
      "event_en": "Adam's first hunt — kills a hare on Christmas Eve · Brother Jerzy Czartoryski ordained as priest · Skrzyński (owner of Żurawno) murdered on the road from Lwów",
      "event_pl": "Pierwsze polowanie Adama — strzela zająca w Wigilię · Brat Jerzy Czartoryski wyświęcony na księdza · Skrzyński (właściciel Żurawna) zamordowany na drodze ze Lwowa",
      "type": "tape",
      "source": "tape-01-side-b",
      "sources": [
        "tape-01-side-b",
        "tape-03-side-b",
        "tape-04-side-a"
      ]
    },
    {
      "year": "1918-1920",
      "event_en": "Stanislaw fights in Ukrainian and Bolshevik wars",
      "event_pl": "Stanislaw walczy w wojnach z Ukraincami i bolszewikami",
      "source": "tape-08-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1919",
      "event_en": "Grandmother Dzieduszycka dies · Nephew Antoni Czartoryski (Kazimierz's son) born",
      "event_pl": "Babka Dzieduszycka umiera · Bratanek Antoni Czartoryski (syn Kazimierza) urodzony",
      "type": "tape",
      "source": "tape-01-side-b",
      "sources": [
        "tape-01-side-b",
        "tape-03-side-b"
      ]
    },
    {
      "year": "~1919",
      "event_en": "Adam begins classical gymnasium in Lwow",
      "event_pl": "Adam rozpoczyna klasyczne gimnazjum we Lwowie",
      "source": "tape-06-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1920",
      "event_en": "Roman Czartoryski brilliantly trains recruits during the Bolshevik war under General Rozwadowski",
      "event_pl": "Roman genialnie szkoli rekrutow podczas wojny bolszewickiej pod generalem Rozwadowskim",
      "source": "tape-07-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "~1920-1921",
      "event_en": "Odrodzenie Catholic student association founded by brother Jan",
      "event_pl": "Zalozenie katolickiego stowarzyszenia studenckiego Odrodzenie przez brata Jana",
      "source": "tape-06-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1922",
      "event_en": "Assassination of President Narutowicz discussed in context of political tensions",
      "event_pl": "Zamach na prezydenta Narutowicza omówiony w kontekście napięć politycznych",
      "source": "tape-12-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1924",
      "event_en": "Adam graduates from gymnasium in Lwów (matura) · Adam begins forestry internship at Żurawno · Roman Czartoryski marries Teresa Zamojska and takes over the Konarzewo estate",
      "event_pl": "Adam zdaje maturę w gimnazjum we Lwowie · Adam rozpoczyna praktykę leśną w Żurawnie · Roman zeni sie z Teresa Zamojska i obejmuje majatek w Konarzewie",
      "type": "tape",
      "source": "tape-01-side-b",
      "sources": [
        "tape-01-side-b",
        "tape-04-side-a",
        "tape-07-side-b"
      ],
      "article_url": "articles/adam-czartoryski-biography.html",
      "article_source": "A. Czartoryski, Brief Notes from My Life (1991)"
    },
    {
      "year": "1925",
      "event_en": "Stanisław ordained as priest — begins a lifetime of service to the Church spanning from rural parishes to the Kraków Metropolitan Chapter",
      "event_pl": "Stanisław wyświęcony na księdza — początek służby Kościołowi, od wiejskich parafii po Kapitułę Metropolitalną Krakowską",
      "source": "tape-08-side-b",
      "type": "tape",
      "article_url": "articles/stanislaw-czartoryski.html",
      "article_source": "Memorial by Wł. Radwan"
    },
    {
      "year": "~1925",
      "event_en": "Adam begins forestry studies at Lwow Polytechnic after a year of practical training",
      "event_pl": "Adam rozpoczyna studia lesne na Politechnice Lwowskiej po roku praktyki",
      "source": "tape-06-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1926",
      "event_en": "Father ends political career after Piłsudski's May coup",
      "event_pl": "Ojciec kończy karierę polityczną po zamachu majowym Piłsudskiego",
      "source": "tape-02-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1927",
      "event_en": "Adam graduates from Lwów Polytechnic forestry program",
      "event_pl": "Adam kończy studia leśne na Politechnice Lwowskiej",
      "source": "tape-06-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "~1928",
      "event_en": "Piotr completes his matura",
      "event_pl": "Piotr zdaje mature",
      "source": "tape-08-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "~1928-1929",
      "event_en": "Family trip to Italy in a Daimler; papal audience with Pius XI",
      "event_pl": "Rodzinna podroz do Wloch Daimlerem; audiencja u Piusa XI",
      "source": "tape-08-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1929",
      "event_en": "Great fire at Nawojowa palace: stables, coach house, servants' quarters, and carriages destroyed; horses perish; grandmother Bunia rescues coachman's baby thrown from a window · Jadwiga and sister Maria enter boarding school at Sacré-Cœur in Zbylitowska Góra — their first time away from home",
      "event_pl": "Wielki pożar w pałacu nawojowskim: spłonęły stajnie, wozownia, mieszkania służby i powozy; konie giną; Bunia ratuje niemowlę furmana wyrzucone przez okno · Jadwiga i siostra Maria zaczynają naukę w internacie Sacré-Cœur w Zbylitowskiej Górze — pierwszy raz z dala od domu",
      "type": "article",
      "article_url": "articles/jadwiga-czartoryska-memoirs.html",
      "article_source": "J. Czartoryska, Memoirs"
    },
    {
      "year": "1931",
      "event_en": "Jadwiga passes her matura; travels with grandmother and sister to Rome for 10 months at Holy Child finishing school on Via Buoncompagni",
      "event_pl": "Jadwiga zdaje maturę; wyjeżdża z babcią i siostrą do Rzymu na 10 miesięcy do szkoły Holy Child na Via Buoncompagni",
      "type": "article",
      "article_url": "articles/jadwiga-czartoryska-memoirs.html",
      "article_source": "J. Czartoryska, Memoirs"
    },
    {
      "year": "1932",
      "event_en": "Jadwiga enrolls at the Higher School of Commerce (WSH) in Poznań; lives at Manieczka Czartoryska's apartment on ul. Wesoła, where Adam and Piotr Czartoryski live in the basement — beginning of their friendship",
      "event_pl": "Jadwiga zapisuje się do Wyższej Szkoły Handlowej (WSH) w Poznaniu; mieszka w willi Cioci Manieczki Czartoryskiej na ul. Wesołej, gdzie Adam i Piotr Czartoryscy mieszkają w suterenie — początek przyjaźni",
      "type": "article",
      "article_url": "articles/jadwiga-czartoryska-memoirs.html",
      "article_source": "J. Czartoryska, Memoirs"
    },
    {
      "year": "1933",
      "event_en": "Sister Maria Stadnicka marries Stefan Świeżawski in Nawojowa; celebrations include 120 guests and week-long excursions · Jadwiga visits Frain for deer hunting; attends celebrations in Vienna commemorating Jan Sobieski's 1683 victory over the Turks, where Polish nobles appear at the Burg in Polish costumes",
      "event_pl": "Siostra Maria Stadnicka poślubia Stefana Świeżawskiego w Nawojowej; uroczystości obejmują 120 gości i tygodniowe wycieczki · Jadwiga odwiedza Frain na polowanie na jelenie; uczestniczy w uroczystościach w Wiedniu upamiętniających zwycięstwo Jana Sobieskiego nad Turkami w 1683, gdzie polscy panowie występują w Burgu w strojach polskich",
      "type": "article",
      "article_url": "articles/jadwiga-czartoryska-memoirs.html",
      "article_source": "J. Czartoryska, Memoirs"
    },
    {
      "year": "1935",
      "event_en": "Jadwiga passes her master's exam at WSH Poznań; spends three months in Vienna staying with the Gawroński family",
      "event_pl": "Jadwiga zdaje egzamin magisterski na WSH w Poznaniu; spędza trzy miesiące w Wiedniu mieszkając u Gawrońskich",
      "type": "article",
      "article_url": "articles/jadwiga-czartoryska-memoirs.html",
      "article_source": "J. Czartoryska, Memoirs"
    },
    {
      "year": "1936",
      "event_en": "Brother Kazimierz Czartoryski dies in car accident",
      "event_pl": "Brat Kazimierz Czartoryski ginie w wypadku samochodowym",
      "source": "tape-03-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1937",
      "event_en": "Adam visits sister Anna in convent as engaged couple · Death of uncle Adam Czartoryski, ordynat of Sieniawa · Adam takes over the Gluszyna/Babki/Wiry estate (2,740 ha near Poznan) with no livestock or equipment · Peasant strikes; Adam's father is the only person allowed free passage by strikers",
      "event_pl": "Adam odwiedza siostrę Annę w klasztorze jako narzeczeni · Smierc wuja Adama Czartoryskiego, ordynata sieniawskiego · Adam obejmuje majatek Gluszyna/Babki/Wiry (2740 ha pod Poznaniem) bez inwentarza · Strajki chłopskie; ojciec Adama jedyny swobodnie przepuszczany przez strajkujących",
      "type": "tape",
      "source": "tape-03-side-a",
      "sources": [
        "tape-03-side-a",
        "tape-07-side-a",
        "tape-09-side-a",
        "tape-14-side-b"
      ]
    },
    {
      "year": "1937-06-24",
      "event_en": "Adam marries Jadwiga Stadnicka in Nawojowa · Uncle Włodzimierz Czartoryski delivers wedding speech on the Stadnicki family's centuries of service",
      "event_pl": "Adam poślubia Jadwigę Stadnicką w Nawojowej · Stryj Włodzimierz Czartoryski wygłasza mowę weselną o wielowiekowej służbie rodu Stadnickich",
      "type": "genealogy",
      "article_url": "articles/wlodzimierz-wedding-speech.html",
      "article_source": "Speech by Włodzimierz Czartoryski, Nawojowa, June 24, 1937"
    },
    {
      "year": "1939",
      "event_en": "Brother-in-law Michał Krasiński shot by Soviets (Sept 17) · Edward Krasiński (ordynat of Opinogóra) arrested by Germans, dies at Auschwitz · Sister Maria Krasińska deported to Kazakhstan with three daughters · Brother Piotr Czartoryski wounded in September Campaign · Son Jerzy Czartoryski born January 1; Adam serves in regular army in September campaign; Maurycy Zamoyski's funeral May 5",
      "event_pl": "Szwagier Michał Krasiński rozstrzelany przez Sowietów (17 września) · Edward Krasiński (ordynat opinogórski) aresztowany przez Niemców, ginie w Oświęcimiu · Siostra Maria Krasińska deportowana do Kazachstanu z trzema córkami · Brat Piotr Czartoryski ranny we wrześniu · Syn Jerzy Czartoryski urodzony 1 stycznia; Adam służy w wojsku regularnym w kampanii wrześniowej; pogrzeb Maurycego Zamoyskiego 5 maja",
      "type": "tape",
      "source": "tape-03-side-a",
      "sources": [
        "tape-03-side-a",
        "tape-03-side-b",
        "tape-14-side-a"
      ],
      "article_url": "articles/september-campaign.html",
      "article_source": "War articles scanned by Jerzy Czartoryski, 2010"
    },
    {
      "year": "1939-1942",
      "event_en": "Works as forester at father-in-law's Nawojowa estate during occupation",
      "event_pl": "Pracuje jako nadleśniczy w majątku teścia Nawojowa podczas okupacji",
      "source": "tape-13-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1939-08-21",
      "event_en": "Parents' golden wedding anniversary at Pełkinie; Adam receives mobilization orders · Piotr Czartoryski delivers anniversary speech",
      "event_pl": "Złote wesele rodziców w Pełkiniach; Adam otrzymuje powołanie do wojska · Piotr Czartoryski wygłasza mowę rocznicową",
      "source": "tape-09-side-a",
      "type": "tape",
      "article_url": "articles/witold-czartoryski.html",
      "article_source": "Golden Wedding Speech, Pełkinie, 1939"
    },
    {
      "year": "1939-08-31",
      "event_en": "Appointed commander of 4th Battery, 17th Light Artillery Regiment (149 horses, ~150 men, 4 guns)",
      "event_pl": "Mianowany dowodca 4. baterii 17. pulku artylerii lekkiej (149 koni, ~150 ludzi, 4 dziala)",
      "source": "tape-09-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1939-09",
      "event_en": "Michal Krasinski murdered by Soviets",
      "event_pl": "Michal Krasinski zamordowany przez Sowietow",
      "source": "tape-07-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1939-09-01",
      "event_en": "War begins; Adam learns of it during an air raid at Wrzesnia",
      "event_pl": "Wybuch wojny; Adam dowiaduje sie o niej podczas nalotu we Wrzesni",
      "source": "tape-09-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1939-09-08",
      "event_en": "First Battle of the Bzura begins; Polish forces cross the river and surprise the Germans",
      "event_pl": "Poczatek pierwszej bitwy nad Bzura; wojska polskie przekraczaja rzeke i zaskakuja Niemcow",
      "source": "tape-09-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1939-09-16",
      "event_en": "Battle of Rozki: Adam's battery destroys 12-22 German tanks at 1,300 meters; earns Cross of Valor",
      "event_pl": "Bitwa pod Rozkami: bateria Adama niszczy 12-22 czolgow z 1300 m; otrzymuje Krzyz Walecznych",
      "source": "tape-09-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1939-09-17",
      "event_en": "Soviet invasion of eastern Poland; Adam's brother-in-law shot by Soviets on September 18",
      "event_pl": "Inwazja sowiecka na wschodnie ziemie Polski; szwagier Adama zastrzelony 18 wrzesnia",
      "source": "tape-06-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1939-09-19",
      "event_en": "Adam captured by Germans near Lomianki after the Izabelin-Laski charge",
      "event_pl": "Adam schwytany przez Niemcow pod Lomiankami po szarzy pod Izabelinem-Laskami",
      "source": "tape-09-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1939-09-20",
      "event_en": "Adam escapes from POW column at Kozlowice",
      "event_pl": "Adam ucieka z kolumny jencow w Kozlowicach",
      "source": "tape-09-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1939-10",
      "event_en": "Returns to Pelkinie, flees to Nawojowa; appointed forest manager by German Ortskommandant",
      "event_pl": "Wraca do Pelkin, ucieka do Nawojowej; mianowany nadlesniczym przez niemieckiego komendanta",
      "source": "tape-10-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1939-12",
      "event_en": "Piotr released from Gestapo prison in Rzeszow (around Christmas)",
      "event_pl": "Piotr zwolniony z wiezienia Gestapo w Rzeszowie (ok. Bozego Narodzenia)",
      "source": "tape-08-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1940",
      "event_en": "Daughter Maria Czartoryska born December 8",
      "event_pl": "Córka Maria Czartoryska urodzona 8 grudnia",
      "source": "tape-14-side-a",
      "type": "tape",
      "article_url": "articles/jerzy-baby-diary.html",
      "article_source": "J. Czartoryska, Year by Year Baby Diary (1939-1942)"
    },
    {
      "year": "1940-1941",
      "event_en": "Piotr marries Anna Zamojska at Dzikow",
      "event_pl": "Piotr zeni sie z Anna Zamojska w Dzikowie",
      "source": "tape-08-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1941-07-12",
      "event_en": "Mother Jadwiga Dzieduszycka dies",
      "event_pl": "Matka Jadwiga Dzieduszycka umiera",
      "type": "genealogy"
    },
    {
      "year": "1942",
      "event_en": "Transferred to Szczawnica spring 1942; appointed AK post commandant (codename Szpak) and RGO president; daughter Izabela born March 17",
      "event_pl": "Wiosną 1942 przeniesiony do Szczawnicy; mianowany komendantem placówki AK (ps. Szpak) i prezesem RGO; córka Izabela urodzona 17 marca",
      "source": "tape-11-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1943",
      "event_en": "Adam obtains reduced timber quota from German Forestry Ministry in Krakow through brother's old army comrade",
      "event_pl": "Adam uzyskuje obnizony etat rebny z niemieckiego Ministerstwa Lesnictwa w Krakowie dzieki dawnemu towarzyszowi broni brata",
      "source": "tape-10-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "~1943-1944",
      "event_en": "Adam's wife confronts Gestapo inspector and prevents deportation of 80 Szczawnica residents",
      "event_pl": "Zona Adama konfrontuje sie z inspektorem Gestapo i zapobiega wywozce 80 mieszkancow Szczawnicy",
      "source": "tape-10-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1944",
      "event_en": "July 28: launches Operation Tempest in Szczawnica; hides from German search party; commands forest partisan unit through autumn; transferred to Kalwaria Zebrzydowska under false identity",
      "event_pl": "28 lipca: przeprowadza Akcję Burza w Szczawnicy; ukrywa się przed Niemcami; dowodzi oddziałem partyzanckim w lesie do jesieni; przeniesiony do Kalwarii Zebrzydowskiej pod fałszywą tożsamością",
      "source": "tape-11-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1944",
      "event_en": "Adam Czartoryski participates in Operation Burza (Tempest) in Szczawnica with the Home Army",
      "event_pl": "Adam Czartoryski uczestniczy w akcji Burza w Szczawnicy z Armia Krajowa",
      "type": "article",
      "article_url": "articles/operation-tempest.html",
      "article_source": "A. Czartoryski, Burza w Szczawnicy"
    },
    {
      "year": "1944-08",
      "event_en": "Father Jan/Michał (Dominican) killed in the Warsaw Uprising at Smolikowski Hospital (September 6)",
      "event_pl": "Ojciec Jan/Michał (dominikanin) ginie w Powstaniu Warszawskim w szpitalu Smolikowskiego (6 września)",
      "source": "tape-08-side-b",
      "type": "tape",
      "article_url": "articles/michal-czartoryski.html",
      "article_source": "Documents on Fr. Michał Czartoryski OP"
    },
    {
      "year": "1945",
      "event_en": "Adam obtains university position (Feb 1) — first at Forest Research Institute, then University of Poznań · Witold Czartoryski dies of gangrene in Switzerland, one week after the war ends · Cardinal Sapieha appoints Stanislaw as Canon at Wawel Cathedral · January: Soviet liberation; walks to Krakow; brother-in-law Jozef Stadnicki dies Jan 4; March: hired at Poznan University; May 1: family reunited; August 4: moves to permanent apartment",
      "event_pl": "Adam otrzymuje posadę na uniwersytecie (1 lutego) — najpierw Instytut Badawczy Leśnictwa, potem Uniwersytet Poznański · Witold Czartoryski umiera na gangrene w Szwajcarii, tydzien po zakonczeniu wojny · Kardynal Sapieha mianuje Stanislawa kanonikiem katedry wawelskiej · Styczeń: wyzwolenie przez Sowietów; pieszo do Krakowa; szwagier Józef Stadnicki umiera 4 stycznia; marzec: zatrudniony na Uniwersytecie Poznańskim; 1 maja: reunifikacja rodziny; 4 sierpnia: przeprowadzka do stałego mieszkania",
      "type": "tape",
      "source": "tape-03-side-b",
      "sources": [
        "tape-03-side-b",
        "tape-09-side-a",
        "tape-08-side-b",
        "tape-12-side-a"
      ]
    },
    {
      "year": "~1945-1946",
      "event_en": "Piotr rescues the Slovak Prime Minister and his family from Soviet prison on General Anders' orders",
      "event_pl": "Piotr wydobywa premiera Slowacji z rodzina z sowieckiego wiezienia na rozkaz generala Andersa",
      "source": "tape-08-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1945-01-25",
      "event_en": "Soviet arrival at Szczawnica; Adam walks to Makow to see his father and brother Stanislaw",
      "event_pl": "Przyjscie Sowietow do Szczawnicy; Adam idzie pieszo do Makowa do ojca i brata Stanislawa",
      "source": "tape-10-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1945-09-06",
      "event_en": "Father Prince Witold Leon Czartoryski dies",
      "event_pl": "Ojciec książę Witold Leon Czartoryski umiera",
      "type": "genealogy",
      "article_url": "articles/witold-czartoryski.html",
      "article_source": "Witold Czartoryski: Biography and family documents"
    },
    {
      "year": "1946",
      "event_en": "Nephew Antoni Czartoryski flees Poland one hour before UB arrest · Accused of military desertion (death penalty); cleared himself with documented proof",
      "event_pl": "Bratanek Antoni Czartoryski ucieka z Polski godzinę przed aresztowaniem przez UB · Oskarżony o dezercję (groziła kara śmierci); oczyścił się udokumentowanym dowodem",
      "type": "tape",
      "source": "tape-03-side-b",
      "sources": [
        "tape-03-side-b",
        "tape-13-side-a"
      ]
    },
    {
      "year": "1947",
      "event_en": "Adam Czartoryski publishes forestry article in Przeglad Lesniczy (Poznan)",
      "event_pl": "Adam Czartoryski publikuje artykul lesniczy w Przegladzie Lesniczym (Poznan)",
      "type": "article",
      "article_url": "articles/forestry-review.html",
      "article_source": "Przeglad Lesniczy, Poznan, April 1947"
    },
    {
      "year": "1950",
      "event_en": "Czartoryskis forced to leave Frain (Vranov) permanently; allowed to take furnishings from only two rooms",
      "event_pl": "Czartoryscy zmuszeni do opuszczenia na zawsze Frainu (Vranova); pozwolono im wywięźć urządzenie tylko 2 pokoi",
      "type": "article",
      "article_url": "articles/jadwiga-czartoryska-memoirs.html",
      "article_source": "J. Czartoryska, Memoirs"
    },
    {
      "year": "1951",
      "event_en": "Dismissed from university for three months; worked at Pulawy Agricultural Institute",
      "event_pl": "Zwolniony z uczelni na trzy miesiące; pracował w Instytucie Rolnictwa w Puławach",
      "source": "tape-13-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1952",
      "event_en": "Sister Anna Czartoryska (Sr. Maria Weronika) dies of cancer in Warsaw",
      "event_pl": "Siostra Anna Czartoryska (s. Maria Weronika) umiera na raka w Warszawie",
      "source": "tape-03-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1953",
      "event_en": "Youngest daughter Jadwiga born November 1",
      "event_pl": "Najmłodsza córka Jadwiga urodzona 1 listopada",
      "source": "tape-14-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1956",
      "event_en": "Son Jerzy Czartoryski participated in storming Communist Party building during Poznan uprising",
      "event_pl": "Syn Jerzy brał udział w szturmie na gmach partii podczas powstania poznańskiego",
      "source": "tape-12-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1957",
      "event_en": "Adam Stadnicki writes memoirs of Nawojowa (1904–1945) in Osola, for his children and grandchildren",
      "event_pl": "Adam Stadnicki pisze wspomnienia z Nawojowej (1904–1945) w Osoli, dla dzieci i wnuków",
      "type": "article",
      "who": "Jadwiga",
      "article_url": "articles/stadnicki-memoirs.html",
      "article_source": "Adam Stadnicki memoirs (Osola, 1957)"
    },
    {
      "year": "1958",
      "event_en": "Completed doctorate despite being denied stipend (approximate)",
      "event_pl": "Obronił doktorat pomimo odmowy stypendium (data przybliżona)",
      "source": "tape-12-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1963",
      "event_en": "Stefania Stadnicka (née Woroniecka), Jadwiga's mother, dies in Kraków (January 18)",
      "event_pl": "Stefania Stadnicka (z d. Woroniecka), matka Jadwigi, umiera w Krakowie (18 stycznia)",
      "type": "genealogy",
      "article_url": "articles/stefania-stadnicka.html",
      "article_source": "Family memoir of Stefania Stadnicka"
    },
    {
      "year": "1965",
      "event_en": "Son-in-law Stefan Swiezawski serves as civilian advisor at Vatican II",
      "event_pl": "Zięć Stefan Świeżawski doradcą świeckim na Soborze Watykańskim II",
      "source": "tape-13-side-b",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1968",
      "event_en": "Adam Czartoryski writes Memoirs of Youth (six handwritten pages in blue ink)",
      "event_pl": "Adam Czartoryski pisze Wspomnienia z mlodosci (szesc stron recznie niebieskim atramentem)",
      "type": "article",
      "article_url": "articles/adam-czartoryski-youth.html",
      "article_source": "A. Czartoryski, Wspomnienia z mlodosci (1968)"
    },
    {
      "year": "1971",
      "event_en": "Retires from Poznan University at age 65; moves to mountain house near Zakopane (Koscielisko)",
      "event_pl": "Przechodzi na emeryturę z Uniwersytetu Poznańskiego w wieku 65 lat; przeprowadzka do domu w górach pod Zakopanem (Kościelisko)",
      "source": "tape-12-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1980",
      "event_en": "Sister Maria Krasińska dies in London, aged 90",
      "event_pl": "Siostra Maria Krasińska umiera w Londynie w wieku 90 lat",
      "source": "tape-03-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1982",
      "event_en": "Brother Stanisław Czartoryski, Prelate and Dean of the Kraków Metropolitan Chapter, dies aged 80 (August 9) — 57 years of priesthood",
      "event_pl": "Brat Stanisław Czartoryski, infułat i dziekan Kapituły Metropolitalnej Krakowskiej, umiera w wieku 80 lat (9 sierpnia) — 57 lat kapłaństwa",
      "type": "article",
      "article_url": "articles/stanislaw-czartoryski.html",
      "article_source": "Memorial by Wł. Radwan"
    },
    {
      "year": "1982",
      "event_en": "Suffers a stroke; partially paralyzed for months; recovery takes 1.5 years · Adam Stadnicki (Jadwiga's father) dies aged 100 (March 10) — a century of life spanning from Habsburg Galicia through two world wars to communist Poland",
      "event_pl": "Doznaje wylewu; częściowo sparaliżowany przez kilka miesięcy; powrót do zdrowia trwa 1,5 roku · Adam Stadnicki (ojciec Jadwigi) umiera w wieku 100 lat (10 marca) — stulecie życia od habsburskiej Galicji przez dwie wojny światowe po Polskę komunistyczną",
      "type": "tape",
      "source": "tape-12-side-a"
    },
    {
      "year": "1986",
      "event_en": "These interviews recorded in Zakopane (October 7)",
      "event_pl": "Te wywiady nagrane w Zakopanem (7 października)",
      "source": "tape-01-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1988",
      "event_en": "Moves from mountain house to Warsaw",
      "event_pl": "Przeprowadzka z domu w górach do Warszawy",
      "source": "tape-12-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1989",
      "event_en": "First public Czartoryski family reunion at Puławy; academic symposium in the Gothic hall of the Czartoryski Palace",
      "event_pl": "Pierwszy publiczny zjazd rodu Czartoryskich w Puławach; sympozjum naukowe w sali gotyckiej pałacu Czartoryskich",
      "type": "article",
      "article_url": "articles/swieto-rodu-czartoryskich.html",
      "article_source": "Tygodnik Gdański – Solidarność, 1989"
    },
    {
      "year": "1990",
      "event_en": "Izabela appointed director of Polish-French Chamber of Commerce; Adam writes to Supreme Court about property; these interviews recorded (approximate)",
      "event_pl": "Izabela mianowana dyrektorem Izby Handlowej Polsko-Francuskiej; Adam pisze do Sądu Najwyższego ws. majątku; nagranie tych wywiadów (data przybliżona)",
      "source": "tape-14-side-a",
      "type": "tape"
    },
    {
      "year": "1991",
      "event_en": "Adam Czartoryski writes autobiographical notes in Warsaw",
      "event_pl": "Adam Czartoryski pisze autobiograficzne notatki w Warszawie",
      "type": "article",
      "article_url": "articles/adam-czartoryski-biography.html",
      "article_source": "A. Czartoryski, Brief Notes from My Life (Warsaw, March 1991)"
    },
    {
      "year": "1992",
      "event_en": "Mitre and Anchor article published on noble families in the wartime resistance",
      "event_pl": "Opublikowany artykul Mitra i Kotwica o rodach szlacheckich w konspiracji wojennej",
      "type": "article",
      "article_url": "articles/mitra-i-kotwica.html",
      "article_source": "Historia i Zycie, No. 24, May 1992"
    },
    {
      "year": "1998-06-11",
      "event_en": "Prince Adam Michał Józef Czartoryski dies in Warsaw",
      "event_pl": "Książę Adam Michał Józef Czartoryski umiera w Warszawie",
      "type": "genealogy"
    },
    {
      "year": "1999",
      "event_en": "Brother Jan Franciszek (Fr. Michał) beatified as one of 108 Martyrs of World War II",
      "event_pl": "Brat Jan Franciszek (o. Michał) beatyfikowany jako jeden ze 108 Męczenników II Wojny Światowej",
      "type": "genealogy",
      "article_url": "articles/michal-czartoryski.html",
      "article_source": "Documents on Fr. Michał Czartoryski OP"
    },
    {
      "year": "2004",
      "event_en": "Uncle August Czartoryski beatified by Pope John Paul II (April 25)",
      "event_pl": "Stryj August Czartoryski beatyfikowany przez papieża Jana Pawła II (25 kwietnia)",
      "type": "article",
      "article_url": "articles/august-czartoryski.html",
      "article_source": "Biography of Blessed August Czartoryski"
    },
    {
      "year": "2009-12-28",
      "event_en": "Wife Jadwiga Czartoryska (née Stadnicka) dies in Warsaw",
      "event_pl": "Żona Jadwiga Czartoryska (z domu Stadnicka) umiera w Warszawie",
      "type": "genealogy"
    },
    {
      "year": "2013",
      "event_en": "Granddaughter Barbara Caillot-Dubus publishes \"Adam and Jadwiga Czartoryski: Photographs and Memoirs\"",
      "event_pl": "Wnuczka Barbara Caillot-Dubus publikuje \"Adam i Jadwiga Czartoryscy. Fotografie i wspomnienia\"",
      "type": "article",
      "article_source": "culture.pl",
      "article_url": "articles/czartoryski-photographs.html"
    }
  ],
  "people": {
    "Adam Stadnicki": {
      "desc_en": "Jadwiga's father; pioneering forester who expanded the Nawojowa estate from 3,000 to 9,000 hectares; acquired Szczawnica spa and Rytro forests; died 1982 aged 100",
      "desc_pl": "Ojciec Jadwigi; pionier leśnictwa, powiększył majątek nawojowski z 3000 do 9000 ha; nabył Szczawnicę i lasy Rytra; zmarł 1982 w wieku 100 lat"
    },
    "Stefania Woroniecka": {
      "desc_en": "Jadwiga's mother (née Woroniecka); from Bielice near Warsaw; ran household and parish charitable work",
      "desc_pl": "Matka Jadwigi (z d. Woroniecka); z Bielic pod Warszawą; prowadziła dom i parafialną działalność dobroczynną"
    },
    "Maria Stadnicka": {
      "desc_en": "Jadwiga's eldest sister (Maryś); married Stefan Świeżawski, medieval philosopher and Vatican II advisor",
      "desc_pl": "Najstarsza siostra Jadwigi (Maryś); poślubiła Stefana Świeżawskiego, filozofa mediewistę i doradcę Vaticanum II"
    },
    "Stefan Świeżawski": {
      "desc_en": "Married Jadwiga's eldest sister Maria Stadnicka; medieval philosopher; served as civilian advisor at Vatican II",
      "desc_pl": "Mąż najstarszej siostry Jadwigi, Marii Stadnickiej; filozof mediewista; doradca świecki na Soborze Watykańskim II"
    },
    "Maciej Rataj": {
      "desc_en": "Adam's tutor at Pełkinie (1913–1918); later Marshal of the Polish Sejm; murdered by Germans in 1940",
      "desc_pl": "Guwerner Adama w Pełkiniach (1913–1918); późniejszy marszałek Sejmu; zamordowany przez Niemców w 1940"
    },
    "Michał Krasiński": {
      "desc_en": "Husband of Adam's eldest sister Maria; owned Bojary estate near Grodno; shot by Soviets on 17 September 1939",
      "desc_pl": "Mąż najstarszej siostry Adama, Marii; właściciel Bojar koło Grodna; rozstrzelany przez Sowietów 17 września 1939"
    },
    "Edward Krasiński": {
      "desc_en": "Ordynat of Opinogóra; arrested by Germans; died at Auschwitz defending a peasant",
      "desc_pl": "Ordynat opinogórski; aresztowany przez Niemców; zginął w Auschwitz broniąc chłopa"
    },
    "Cardinal Sapieha": {
      "desc_en": "Archbishop (later Cardinal) Adam Stefan Sapieha of Kraków; related to Adam's wife through grandmother Helena Sapieżanka",
      "desc_pl": "Arcybiskup (później kardynał) Adam Stefan Sapieha krakowski; spokrewniony z żoną Adama przez babkę Helenę Sapieżankę"
    },
    "Teresa Zamojska": {
      "desc_en": "Wife of Adam's brother Roman; daughter of Maurycy Zamoyski; excellent horsewoman",
      "desc_pl": "Żona brata Adama, Romana; córka Maurycego Zamoyskiego; znakomita jeźdźczyni"
    },
    "Anna Zamojska": {
      "desc_en": "Piotr's wife; daughter of Maurycy Zamoyski, Poland's largest landowner",
      "desc_pl": "Żona Piotra; córka Maurycego Zamoyskiego, największego ziemianina w Polsce"
    },
    "Jan Franciszek": {
      "desc_en": "Adam's brother; Dominican friar (Fr. Michał OP); founder of Odrodzenie Catholic youth movement; killed in Warsaw Uprising 1944; beatified 1999 as one of 108 Martyrs of WWII",
      "desc_pl": "Brat Adama; dominikanin (o. Michał OP); założyciel Odrodzenia; zginął w Powstaniu Warszawskim 1944; beatyfikowany 1999 jako jeden ze 108 Męczenników II Wojny Światowej"
    },
    "Barbara Caillot-Dubus": {
      "desc_en": "Adam and Jadwiga's granddaughter (Izabela's daughter); published the family photo book in 2013",
      "desc_pl": "Wnuczka Adama i Jadwigi (córka Izabeli); wydała rodzinny album fotograficzny w 2013"
    },
    "Witold Czartoryski": {
      "desc_en": "Adam's brother; born 1908; married Beata Radziwiłł; killed by American bomb near Swiss border, May 1945",
      "desc_pl": "Brat Adama; ur. 1908; ożenił się z Beatą Radziwiłł; zginął od bomby amerykańskiej koło granicy szwajcarskiej, maj 1945"
    },
    "Piotr Czartoryski": {
      "desc_en": "Adam's youngest brother; born 1909; managed Bieliny estate; fought in September 1939; Home Army and Tarcza; General Anders's agent; emigrated to Canada",
      "desc_pl": "Najmłodszy brat Adama; ur. 1909; zarządzał Bielinami; walczył we wrześniu 1939; AK i Tarcza; agent gen. Andersa; wyemigrował do Kanady"
    },
    "General Anders": {
      "desc_en": "General Władysław Anders; commander of the Polish II Corps; sent Piotr Czartoryski on postwar missions",
      "desc_pl": "Generał Władysław Anders; dowódca II Korpusu Polskiego; wysyłał Piotra Czartoryskiego na misje powojenne"
    },
    "General Rozwadowski": {
      "desc_en": "Family friend; kept Adam's brother Roman in a training role during the Bolshevik War of 1920",
      "desc_pl": "Przyjaciel rodziny; zatrzymał brata Adama, Romana, w roli szkoleniowca podczas wojny bolszewickiej 1920"
    },
    "Skrzyński": {
      "desc_en": "Previous owner of Żurawno who built the palace there; murdered on the road from Lwów, c. 1918",
      "desc_pl": "Poprzedni właściciel Żurawna, który zbudował tamtejszy pałac; zamordowany na drodze z Lwowa, ok. 1918"
    },
    "Piłsudski": {
      "desc_en": "Józef Piłsudski; Marshal of Poland; his May 1926 coup ended Adam's father's political career as senator",
      "desc_pl": "Józef Piłsudski; Marszałek Polski; jego zamach majowy 1926 zakończył karierę polityczną ojca Adama jako senatora"
    },
    "Jadwiga Dzieduszycka": {
      "desc_en": "Adam's mother (née Dzieduszycka); daughter of Count Włodzimierz Dzieduszycki, founder of the Natural History Museum in Lwów; knew every villager by name",
      "desc_pl": "Matka Adama (z d. Dzieduszycka); córka hrabiego Włodzimierza Dzieduszyckiego, założyciela Muzeum Przyrodniczego we Lwowie; znała każdego mieszkańca wsi"
    },
    "Grandmother Dzieduszycka": {
      "desc_en": "Adam's maternal grandmother (née Miączyńska); born 1836, died 1919; extraordinary memory spanning the 19th century; knew Mickiewicz's works by heart",
      "desc_pl": "Babka Adama ze strony matki (z d. Miączyńska); ur. 1836, zm. 1919; niezwykła pamięć obejmująca XIX wiek; znała na pamięć dzieła Mickiewicza"
    },
    "Jerzy Czartoryski": {
      "desc_en": "Adam's brother; born 1894; ordained priest 1918; parish priest in Zebrzydowice, Milówka, Babice, and Białka Tatrzańska in the Tatras",
      "desc_pl": "Brat Adama; ur. 1894; wyświęcony na księdza 1918; proboszcz w Zebrzydowicach, Milówce, Babicach i Białce Tatrzańskiej"
    },
    "Anna Czartoryska": {
      "desc_en": "Adam's sister; born 1891; entered Visitandine convent as Sr. Maria Weronika at age ~30; died of cancer 1952",
      "desc_pl": "Siostra Adama; ur. 1891; wstąpiła do klasztoru wizytek jako s. Maria Weronika w wieku ok. 30 lat; zmarła na raka 1952"
    },
    "Kazimierz Czartoryski": {
      "desc_en": "Adam's eldest brother; born 1892; managed Pełkinie estate; married Helena Skrzyńska; died in car accident 1936 driving from Lwów to Żurawno",
      "desc_pl": "Najstarszy brat Adama; ur. 1892; zarządzał Pełkiniami; ożenił się z Heleną Skrzyńską; zginął w wypadku samochodowym 1936 jadąc ze Lwowa do Żurawna"
    },
    "Włodzimierz Czartoryski": {
      "desc_en": "Adam's brother; born 1895; survived 48 months on the Austrian front in WWI; managed the Pełkinie estate 1923–1939; died 1975 in Kraków",
      "desc_pl": "Brat Adama; ur. 1895; przeżył 48 miesięcy na froncie austriackim w I wojnie; zarządzał Pełkiniami 1923–1939; zmarł 1975 w Krakowie"
    },
    "Stanisław Czartoryski": {
      "desc_en": "Adam's brother; born 1902; fought in Ukrainian and Bolshevik wars; ordained priest 1925; Canon at Wawel Cathedral for ~40 years; died August 1982",
      "desc_pl": "Brat Adama; ur. 1902; walczył w wojnach ukraińskiej i bolszewickiej; wyświęcony na księdza 1925; kanonik na Wawelu przez ok. 40 lat; zmarł sierpień 1982"
    },
    "Maria Czartoryska": {
      "desc_en": "Adam and Jadwiga's eldest daughter; born 8 December 1940",
      "desc_pl": "Najstarsza córka Adama i Jadwigi; ur. 8 grudnia 1940"
    },
    "Antoni Czartoryski": {
      "desc_en": "Adam's nephew (Kazimierz's son); born 1919; fled Poland one hour before secret police arrest",
      "desc_pl": "Bratanek Adama (syn Kazimierza); ur. 1919; uciekł z Polski na godzinę przed aresztowaniem przez UB"
    },
    "Roman Czartoryski": {
      "desc_en": "Adam's brother; born 1897; most charismatic sibling; inherited Konarzewo estate; married Teresa Zamojska; fought in WWI and Polish-Ukrainian War; died of tuberculosis shortly after WWII",
      "desc_pl": "Brat Adama; ur. 1897; najbardziej charyzmatyczny z rodzeństwa; odziedziczył Konarzewo; ożenił się z Teresą Zamojską; walczył w I wojnie i wojnie polsko-ukraińskiej; zmarł na gruźlicę wkrótce po II wojnie"
    }
  }
}