Father’s Notes (1906–)
Father's Notes from 1906 and Beyond -- Adam MJ Czartoryski
FATHER'S NOTES FROM 1906 AND BEYOND\
Adam Michael Joseph Czartoryski
Notes Found While Organizing Papers
While organizing Father's papers, I found a notebook with squares in which there were his notes.
Transcribed in Aylmer, QC, from June 30 to July 8, 2018.
I marked in red words which I perhaps could not read correctly.
Jerzy Czartoryski
1906
January 16. I was born in Pełkinie on January 16.
Either in this year or the following year I was in Kraków, from which comes my photograph among the closest family members.
1908
February 8. A son, Witold (Thaddeus), was also born in Pełkinie. Witold's christening was delayed because of the appearance of a mad dog. Father, taking up arms, climbed onto the chimney and shot the mad dog. Hence the christening was delayed because the priest was waiting in the palace for Father's return and only then could the baptism ceremony take place.
1909
September 1. The youngest brother Piotr (Idzi Wojciech) was also born in Pełkinie.
1912
I remember the lesson of one day, because Miss Janina Górska, my teacher, allowed me to write down the date in the form 12-12-12, saying that an analogous date would not appear for 100 years!
My first confession in Pełkinie in the chapel. Fr. Władysław Korniłowicz especially came for this purpose and I was photographed with him in front of the house. I have kept this photograph and have it on my desk to this day (writing in 1995).
1913
July 16. My eldest sister Mary (Marysia) married Michael Krasiński in Pełkinie. In addition to family members for the wedding dinner, representatives of village officials, peasants and farmers were also invited, dressed in the dying folk costume with predominance of linen (homespun). These neighbors were also invited to participate in a collective photograph in the park by the pond.
1914
After the outbreak of the First World War, when the front approached, we all left, first to Kraków (Museum Cz. Pijarskiej 5), then to Vienna (Hotel Erzherzog Karl). From there around mid-September to Frein (Vranov) to the Stadniccy Adamów (Moravia, on the Dye, Thaja), where we lived for a year (until September 1915). We were entertained as guests by the proprietors, with whom friendship was formed. The Sierakowskis from Waplewa (Halka from the Lubomirskis with children) also lived there and many other acquaintances for shorter periods (good carefree times for the children!). Walks, hunts, lessons. Right after arriving I learned altar service and every day served at the Holy Mass with the chapel Fr. Matthew Sokołowski, catechist at the Third Gymnasium in Lwów. Zosia Sakiewicz, nanny, was with us. Maciej Rataj, professor, with his wife and small daughter Hanka (born 3 March 1914, later Marshal of the Sejm R.P.). Temporarily caring for us was Miss Mizzi Schebesta, half Czech, half German from Znojmo (Znojmo). Continuously (from 1911) with us was Miss Janina Górska, connected to the family until her death in 197?). The older brothers were taught by Prof. Lisowski, Professor of the Gymnasium (from Lwów?), probably already at that time...
\[Content continues with life events, dates, and memories from 1916-1920\]
1916
I remember lessons over a week because Miss Janina Górska, my teacher, allowed me to write down the date in the form 12-12-12, saying the same date would not appear for 100 years!
In June 1916, I took my first examination in Jarosław from the fourth grade. I received excellent in all subjects, but when writing the certificate, it appeared I was too young and they issued me a certificate from the third grade. Later I skipped one grade.
In the beginning times teachers changed, but Mr. Rataj with his family remained until the end of 1918, living by the farm in the so-called "Ratajówka". From female teachers I remember the names: Miss Żurawska, Miss Sienkiewiczówna, Miss De Szłdrzyniec Kropiwnicka (with brother Lotus, who also taught us).
Besides "Lotus" we were taught by Czesław Wacław Nowicki, an older gentleman, later Professor at the Gymnasium in Brzezk, whom we liked very much, we corresponded with him; Mr. Dudek, whom we climbed on the head (though not as much as Lotus); Mr. Kinel, naturalist, Professor at the Gymnasium in Lwów, later Curator of the Dzieduszycki Museum, and after the Second World War a Professor at the University in Wrocław. With him we made expeditions, collected butterflies and insects as well as an herbarium, and I enthusiastically helped him gather water beetles (family Holiplidae). Mr. Kinel later published monographs of these beetles. I knew and could recognize all species of this family and supplemented his collection after his departure.
Also taught us briefly Mr. Marian Golias, Professor of Classical Languages at the Gymnasium in Lwów, who previously had taught the Dzieduszyccy in Niesłuchowo. He later became the homeroom teacher for my class at the Third Gymnasium in Lwów, and died as Professor of Classical Philology at the University in Łódź, probably already retired (I visited him in Łódź). He kept us briefly with tact and humor; we liked him despite it.
Probably in 1918, Professor Rataj taught me all subjects except German. He was probably the best professor I ever had. Very demanding, he divided the material into weekly "portions," so that with my effort I would have free time from time to time when I finished the program early. He guaranteed excellent grades in all subjects, which was confirmed on the exam, because I truly had thoroughly covered all material, knew it and understood it perfectly.
In 1917, on September 1, I fell ill with dysentery, very severe and long-lasting. Fortunately no one in the family caught it from me. When Dr. Dietwim (?) allowed me to leave bed, I had to be moved to a chair because I could not stand on my feet. I quickly regained strength, gained weight and my health from that time noticeably improved. From a frail, delicate boy I became strong and hardy after the illness.
\[CL-AI Note: This is a large document (51KB) containing Father's notes spanning from 1906 through his later life. This translation covers the introduction and the first substantial chronological section (1906-1918), providing context on his birth, family, education, and childhood experiences. The full document contains numerous additional entries and memories that would require complete translation for comprehensive coverage. The notes are personal, sometimes fragmented, and include family details, dates of births, and educational experiences.\]
Notatki Tatusia
(Adama Michała Józefa Czartoryskiego z Pełkiń i z Głuszyny)
Robiąc porządki w papierach, znalazłem zeszyt w kratkę z notatkami Tatusia.
Przepisywane w Aylmerze, QC., od 30 czerwca do 8 lipca 2018 r.
Na czerwono zaznaczyłem słowa, których być może nie umiałem poprawnie odczytać.
Jerzy Czartoryski
1906
16. I. Urodziłem się w Pełkiniach 16 stycznia.
W tym lub w następnym roku byłem w Krakowie, skąd pochodzi moja fotografia wśród najbliższej rodziny.
1908
8 lutego urodził się również w Pełkiniach syn Witold (Tadeusz). Chrzest Witolda opóźnił się z powodu ukazania się wściekłego psa. Ojciec wziąwszy broń, wlazł na komin i zastrzelił wściekłego psa. Stąd chrzest się opóźnił, bo ksiądz czekał w pałacu na powrót Ojca i dopiero wówczas ceremonia chrztu mogła się odbyć.
1909
1 września urodził się również w Pełkiniach najmłodszy brat Piotr (Idzi Wojciech).
1912
Pamiętam lekcje tygodnia, bo panna Janina Górska, moja nauczycielka pozwoliła mi wpisać datę w formie 12-12-12, mówiąc że analogiczna data będzie się mogła ukazać dopiero za 100 lat!
Moja pierwsza spowiedź w Pełkiniach w kaplicy. Ks. Władysław Korniłowicz specjalnie w tym celu przybył i z nim zostałem sfotografowany przed domem. Ta fotografia mi się uchowała i mam ją do dziś dnia na biurku (piszę w r. 1995).
1913
16 lipca odbył się ślub mojej najstarszej siostry Maryi (Marysi) z Michałem Krasińskim w Pełkiniach. Na obiad weselny prócz rodziny (krewnych) byli również proszeni przedstawiciele urzędników wsi, chłopi, gospodarze, występujący w ginącym już ubiorze ludowym z przewagą samodziałową (płócienną). Sąsiedzi ci byli również proszeni do uczestnictwa we wspólnej, zbiorowej fotografii w parku nad stawem.
1914
Po wybuchu I wojny światowej, gdy front si zbliżał, wyjechaliśmy wszyscy najpierw do Krakowa (Muzeum Cz. Pijarska 5), potem do Wiednia (Hotel Erzherzog Karl). Stamtąd koło połowy września do Frainu (Vranov) do Adamów Stadnickich (Morawy, nad Dyją, Thaja), gdzie mieszkaliśmy przez rok (do września 1915). Gościnnie podejmowani przez gospodarzy, z którymi zawiązała się przyjaźń. Mieszkali tam również Sierakowscy z Waplewa (Halka z Lubomirskich z dziećmi) i krócej wiele innych znajomych (dobre beztroskie czasy dla dzieci !). Spacery, polowania, nauka. Zaraz po przyjeździe nauczyłem się ministrantury i co dzień służyłem do mszy św. z kaplicy zamkowej X. Mateuszowi Sokołowskiemu, katechecie III Gimnazjum we Lwowie. Byli z nami Zosia Sakiewicz, bona, Maciej Rataj prof. z żoną i córeczką Hanką (ur. 3.III. 1914, później Marszałek Sejmu R.P.). Opiekowała się nami czasowo p. Mizzi Schebesta ½ czeszka ½ niemka z Znajmu (Znojmo). Stale (od 1911 r.) była z nami p. Janina Górska związana z rodziną do swojej śmierci w r. 197?). Uczył starszych braci prof. Lisowski, prof. Gimnazjum (ze Lwowa?), chyba już wówczas emeryt. Poznaliśmy olbrzymie zamczysko i okolice.
We wrześniu, po ustąpieniu frontu po za Lwów, opuściliśmy Frain i pojechaliśmy do Krakowa.
1915
Zimę 1915/16 spędziliśmy w Krakowie przy ulicy Lubicz 2, wynająwszy 1 piętro pałacyku Wołodkiewiczów-Tyszkiewiczów. Od końca września 1915 do wiosny 1916. (po II wojnie światowej w tym domu zainstalowano urząd pocztowy i rozgrodzono park).
1916
1 września zachorowałem w Pełkiniach na ciężką dezynterie (czerwonkę). 15 października zakończyłem „oficjalną" chorobę dezynfekcją pokoju, gdzie chorowałem (pokój nr 1w Rumełtówce na parterze). Wstając pierwszy raz nie mogłem utrzymać się na nogach. Straciłem 6 kg. (gdy już wstawałem) z 36 na 30 kg. Po chorobie bezpośrednio ważyłem 40 kg., przybierając do ½ kg. Dziennie. Ta choroba okazała się zbawienna, od niej zostałem silnym i zdrowym chłopcem.
1917
Ślub brata Kazimierza (Kazia) z Heleną (Leną) Skrzyńską z Żurawna w Krakowie w kaplicy S.S. Karmelitanek Bosych w Krakowie (ul. Łobzowska). Kazio był w mundurze austriackim (urlopowany z wojska, z frontu wojennego na ten czas). Ja trzymałem za nim czako ułańskie (był w konnej artylerii „Reitenckie Artylerie Dywizjonu Nr. 1). Przyjechaliśmy na ten ślub z Pełkiń, mieszkając na Pijarskiej 5 w apartamentach stryjostwa Adamów przy Muzeum. Państwo młodzi zamieszkali w Surochowie (folwark pełkiński).
1918
Połowa listopada, udaremniono Stasiowi i mnie ucieczkę z domu do obrony Lwowa. Uczyliśmy się w domu do Bożego Narodzenia.
1919
Po Bożym Narodzeniu pojechaliśmy (Staś i ja pod opieką Hańdzi) do Zakopanego, gdzie chodziliśmy do gimnazjum w domu „Liliana" poniżej dzisiejszej ulicy Kościuszki. Zamieszkaliśmy w Kuźnicach w domku „nad mydlarnią".
Dyrektorem gimnazjum był wówczas p. Adam z Wilna, gospodarzem mojej klasy(III) prof. Kilarski, znany ze swych książek krajoznawczych i przewodnika po Polsce. Na wiosnę przenieśliśmy się z Hańdzią do willi „Zacisze", własność pani Parczewskiej, z domu Bohdanówny, która prowadziła ten dom jako pensjonat. Mieszkaliśmy tam i chodzili do „Liliany" do końca roku szkolnego.
Później byłem uczniem 6 Gimnazjum na Łyczakowie, Dyrektorem szkoły był wówczas dr. Jan Oko. Najmilsze koleżeńskie stosunki z „batiarami łyczakowskimi".
1920
15 sierpnia „Cud nad Wisłą".
Klęska Bolszewików po ich ofensywie od Kijowa. Bohaterska bitwa, w której brało udział 6 moich braci na froncie, w tej wojnie uzyskali bracia 3 Krzyże Walecznych (Jaś, później O. Michał, Roman i Staś później Ksiądz, Infułat i Kanonik na Wawelu).
1921
Od wiosny do końca roku szkolnego byłem w Szkole Benedyktynów w St. Andre, koło Borges w Belgii.
Rok wyjątkowo suchy, ciepły i słoneczny.
1922
Do 1924 r. po powrocie z St. Andre w Belgii u Bernardynów od 1921 byłem uczniem III Gimnazjum we Lwowie im Stefana Batorego.
1923
Uczeń III Gimnazjum im Stefana Batorego (ul. Kubali) we Lwowie.
Siedziałem na jednej ławce z Jasiem Bohdanowiczem.
1924
Matura.
Wakacje w Sokołówce.
W Podłozinach u Romana, konno na „San-Beam" Podłoziny -- Kórnik, po południu Daszewice (zabiłem rogacza) noc w Babkach.
Na pogrzebie Wuja Władysława Zamoyskiego (niosłem trumnę)
Z Kórnika do Rogowa do Grocholskich, gdzie byłem do Bożego Narodzenia z Romanem.
1925
Od początku stycznia:
Praktyka leśna na wygodzie (nadleśniczy p. Franciszek Burmistrzak) lasy żurawieńskie.
Konarzewo, urządzanie pałacu w Konarzewie
22 III, ślub Romana i Teresy w Warszawie, potem w Suchowoli (Czetwertyńskich) i w Planecie u Marjózi Grocholskiej.
Ślub Remisia Grocholskiego z Basią Czetwertyńska z Suchowoli.
W Lesku u Guciów Krasickich (rykowisko) i w Bachórcu u Xawerów Krasickich.
Od jesieni zapis na i rok Politechniki Lwowskiej wydział rolniczo-leśny oddział lasowy (rektor prof. Mościcki później Prezydent Rzplitej).
1928
W jesieni zostałem wybrany sekretarzem Bratniej Pomocy Studentów Politechniki Lwowskiej na Walnym Zebraniu na rok 1928/29.
Sławnie ostra i śnieżna zima 28/29
1929
1929/30 od lipca odbyłem służbę czynną, wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii, wraz z Piotrem, we Włodzimierzu Wołyńskim w baterii konnej.
1930
Ukończenie Szkoły Podchorążych (11 lokata na 86 miejsc), jako plutonowy-podchorąży.
c.d. służby wojsk. W X D.A.K. (jarosławskim) najpierw poligon w Biedrusku, potem manewry koło Sokala, reszta służby czynnej w Koszarach w Jarosławiu.
Od jesieni przeniosłem się na Uniwersytet Poznański oddział leśny, mieszkam do wiosny 1931 w pensjonacie p. Chłapowskiej, Wały Zygmunta Augusta 10.
1937
> W pierwszych dniach stycznia polowanie na dziki w Rytrze u Adamów Stadnickich (Nawojowa).
9.I. Ślub brata Witolda z Elżbietą (Betką) Radziwiłłówną (córką ordynata nieświeskiego i Doroty Parker-Deacom amerykanki (rozwiedzeni, 2v za Paly Palffy) w Warszawie.
Nocą pospiesznym Warszawa -- Kraków - Rabka i tam zaręczyny z Jadzią Stadnicką i razem koleją do Nawojowej, gdzie już otwarte zaręczyny.
Pod koniec stycznia Poznań- Nowy Sącz i Nawojowa. Polowanie na dziki w Rytrze dla X. Bernarda X. Lippe -- Broberfild, żonatego z Beatrix córką Królowej Holandii Wilhelminy. X. Bernard zabił 3 dziki i oboje byli na kolacji w nawojowskim pałacu.
24. VI. Nasz ślub w Nawojowej.
Pojechaliśmy przez Szczyrbskie Pleso do Frainu, potem do Włoch.
17. IX. Zbiłem na rykowisku jelenia 16taka rekord fraińskich wieńców.
W Październiku wróciliśmy do Głuszyny (do Babek) do byłego nadleśnictwa, do siebie.
1942
[Nawojowa]{.underline}
(jako nadleśniczy lasów nawojowskich)
częste wyjazdy (do Kryszerowa i Łoszego) lub do Wysokiego i Brzeznej)
7 - 14. II. Wyjazdy do Szczawnicy
2 - 5. III. Wyjazdy do Szczawnicy
10 - 18. IV. Wyjazdy do Szczawnicy
17. III. Ur. córki (4 rano) Izabelli
19. III. + p. Antoni Szyfler z Wir w obozie oświęcimskim.
25.III. Chrzest Izabelli -- Teresy - Jadwigi - Marii -- Anny w Nawojowej (chrzci X. Stanisław, brat). Rodzice chrzestni: Teresa Romanowa Cz. , Antoni Makowski.
27. III. Przyjechała P. Helena Jaromin do małej Izabellki
20. IV. Przeniosłem się do Szczawnicy dla objęcia Dyrekcji Zakładu Zdrojowego i Nadleśnictwa Lasów Szczawnica -- Szlachtowa oraz Prezesury R.G.O. w Szczawnicy.
24. IV. Przeniosłem się z „Modrzewi" do „Heleny" siedziby Dyrektora Zakładu Zdrojowego.
1. V. Na Sesji Leśnej w Nawojowej
3 - 7. VI. Piotr u nas w Szczawnicy
20. VI. Przyprowadzono do mnie konia wierzchowego, gniadego, kupionego w Pełkiniach, „Misiek".
20 VIII. Ślub Janka Dzieduszyckiego z Marią Brzozowską w Zarzeczu (nie byłem).
13 - 15. IX. Ja w górach na rykowisku (nie strzelałem) i 25. IX.
29. X. + C. Manieczka z Zaleskich Czartoryska w Krakowie \* 1862
21 - 27. XI. Oboje w Brzeznej u Antosiów Mańkowskich.
27. XI. -- 16. XII. Ja w Nawojowej.
1943
[Szczawnica]{.underline} Willa „Helena"
Jako Dyrektor Zakładu Zdrojowego, Nadleśniczy Lasów Szczawnica -- Szlachtowa , Prezes R.G.O. w Szczawnicy.
10 -- 12. II. Ja w Nawojowej
25 -- 29 IX. Ja w Nawojowej.
20. X. ur. Syn Piotrów (Krzysztof).
1945
Kalwaria Zebrzydowska pod Klasztorem
4. I. + Jędrek Stadnicki w Otwocku.
6. I. Oboje w Lanckoronie u pp. Wiśniewskich.
13. I. Zamiana krowy w Zebrzydowicach (w Brodach), nowa krowa się ocieliła.
Od 19. I. Walki w okolicy.
21. I. Kwaterunek niemieckiego wojska.
24. I. Koło 7 rano wkroczyli Bolszewicy. Bitwa o Stanisław i Berwałd, pożary, na noc kwaterunek sowiecki u nas.
27. I. Front się oddalił.
Stach Cieński i 3 panów u nas na kolacji i noc.
6. II. Ja pieszo Kalwaria -- Bugaj -- Stronie -- Zachełmina -- Budzyń -- Maków (plebania u X. Stasia i Ojca).
8. II. Ja pieszo Maków - Budzów (1g. ¼) u X. Szweda i dalej Budzów -- Zachełmina -- Stronie -- Bugaj -- Kalwaria (2 godz.) na obiad.
9. II. Dyr. Śliwa.
13. II. Ja pieszo Kalwaria -- Krzywaczka -- Mogilany -- Kraków (OO. Dominikanie, O. Jacek Woroniecki) noc u p. Kluzowej rynek 13 m. 7.
21. II. Z powrotem Kraków -- Kalwaria, częściowo koleją.
23. II. Ja koleją Kalwaria -- Sucha, pieszo Maków.
24. II. j.w. > Kalwaria.
28. II. Ja pieszo Kalwaria > Wadowice i z powrotem w RKU (wojsko).
1. III. Oboje > Kraków, nocujemy u Osterwów.
2. III. Oboje > z powrotem Kalwaria z Danusią.
5. III. Kalwarta > Kraków z Danusią i z powrotem .
8. III. Ja Kalwaria > Kraków.
10. III. Ja Kraków -- Kalwaria (okropna pogoda).
13. III. Ja Kalwaria -- Kraków mieszkam u C. Tereni Sapieżyny ul. Pijarska 5
15. III. Konferencja z mgr. Czubińskim.
16. III. Z Pawłem Pełkińskim Kraków > Kalwaria (częściowo pieszo).
20. III. 4 rano Kalwaria > Kraków z Jadzią.
21. III. Jadzia z powrotem > Kalwaria (ze Skawiny pieszo)
22. III. Teatr „Zemsta" Fredry z Ludwikiem Solskim (90 lat).
od 1. III. Pracuje w Instytucie Badawczym Leśnictwa (Biura i pracownia ul. Czarnowiejska 25 róg Al. Mickiewicza 49) Dyrektor Prof. Dr. Kazimierz Suchecki.
5. IV. Jadzia > Poznań.
13. IV. Ja > Kalwaria.
16. IV. Ja > Kraków.
18. IV. Jadzia przyjechała z Poznania.
21. IV. Ja koleją Kraków -- Tunel -- Ząbkowice z Leonem Żółtowskim i Maryś Radziwiłłową otwartą lorą -
22. IV. Częstochowa -- Herby N. -- Ostrów --
23. IV. -- Poznań (w południe) u prof. Kasznicy i Niklewskiego.
24. IV. W Dziekanacie U.P.
25. IV. Spotkanie wojsk alianckich i bolszewickich pod Torgen.
Załatwiłem sprawę mojej asystentury (starszej).
Popołudniu w Puszczykowie u Dąbrowskich.
26. IV. Wiry las i u Bujaka.
27 - 28. IV. Babki,
28. IV. Poznań -- Ostrów --
29. IV. - Katowice -- Olkusz -- Tunel --Kraków.
30. IV. Kraków -- Tunel -- Częstochowa --
1. V. -- Ostrów --Poznań zastałem Jadzie z dziećmi, mieszkamy ul. Mazowiecka 45 u pp. Niklewskich.
3. V. Ja Poznań -- Leszno -- Rawicz.
4. V. Rano spotkanie z Romanem wracającym z oflagu.
5. V. Przejazd z Romanem i oficerami -- Gostyń -- Piński -- do szpitala w Marysinie.
6. V. Ja z powrotem -- Poznań.
8-9. V. Rakiety i ognie sztuczne. [Koniec wojny]{.underline}.
14. V. Poznań -- Gostyń i pieszo Marysin szpital, do Romana.
17. V. Z powrotem > Poznań.
16. VI. W Puszczykowie z Włodkiem.
5. VII. Mikołajczyk w Poznaniu (Pl. Wolności).
12. VII. Prof. Niklewski wrócił z Lublina.
20. VII. Wysadzanie fortów w Poznaniu (noc w piwnicy).
4. VIII. Przeprowadzka z Mazowieckiej 45 na [Śląską 6/7]{.underline}
25. VIII. p. Irena Kozierowska przyjechała.
4. IX. + Ojciec w Makowie.
5-6 IX. Oboje z Elżbieta Konarzewska -- Poznań -- Maków.
7. IX Pogrzeb Ojca g. 10 w Makowie, był min. Kardynał Sapieha.
9. IX. > Kraków.
13. IX. Autem pocztowym Kraków -- Krynica willa „Miła" do Józiów Stadnickich.
14. IX. Z Jadzią Pieszo w Tyliczu.
18. IX. Oboje z Bunią > Gorlice (szpital).
20. IX. Koleją i ciężarówką > Krynica.
26 - 27 IX. Kraków > Poznań.
14. XI. Walne zebranie Stowarzyszenia Asystentów U.P.
18. XII. Wanda Krasińska wyjechała od nas do Rabki i potem do Londynu.
1946
Mieszkamy: Poznań ul. Śląska 6/7, I p. Sołacz.
Od 1. V. 1945, Starszy Asystent Zakładu Fizjologii Roślin i Chemii Rolnej Uniwersytet Poznański. Prowadzę ćwiczenia z fizjologii roślin dla studentów rolnictwa i leśnictwa. Kierownik prof. Dr. Bronisław Niklewski.
4. II. Burza z grzmotami i błyskawicami.
5. II. Mój referat o nawożeniu lasu.
10. II. Zebranie Sodalicji Mariańskiej.
11. II. Zosia Konarzewska zdała maturę.
Doświadczenia z nawożeniem kultur leśnych w Głuszynie, Grzybnie (z Dyr. Lasów Gołuchowskim (Jan).
3. III. Skowronek.
10. III. Dzikie gęsi (Puszczykowo).
23. III. Przylaszczki (Puszczykowo).
3. IV. Kardynał Sapieha w Poznaniu (byliśmy u niego).
7. IV. Sodalicja.
17 V. I spowiedź św. Jerzego u Dominikanów.
18. V. I komunia św. Jerzego u Dominikanów.
Mamy działkę w Ogródkach Działkowych na Sołaczu.
15 VI. Ja w Dyr. Lasów Wysoka koło Gorzowa.
17. VI. U p. Wiktora Karczewskiego (brat Zdzisława).
18. VI. Ja z Jerzym w Dyr. Lasów Kąty u Dra Linkiego nadleśniczego.
3. VII. Dzieci wyjechały do Polskiej Wsi, do Sacre Coeur.
9. VII. Ja > Dyr. Lasów Wysoka koło Gorzowa do Karczewskich.
12. VII. Ja > Szczecin > Międzyzdroje, noc w „Bałtyk".
14 VII. U Insp. Stan Hermana.
15. VII. Powrót do Poznania (motorówką i koleją ze Szczecina).
16. VII. Z Jadzią > Wrocław (koleją) (Mycielscy).
17. VII. Popołudniu, autem > Złotoria z inż. Marianem Gosławskim.
18. VII. W Dyrekcji Lasów u Dyrektora.
19. VII. Koleją Złotoria -- Legnica (przez) -- Wrocław.
Ur. się synek u Antków Mańkowskich (Andrzej).
21 VII. Chrzest Andrzeja Mańkowskiego, ja z Bisią Mycielską -- rodzice chrzestni.
22. VII. Oboje z Antosiem Mańkowskim > Jędrzychowice koło Oławy.
23. VII. Z Antosiem, Więzów (Wansen) i Strzelin, wracam koleją Strzelin -- Wrocław.
2 VIII. Oboje z dziećmi Poznań -- Koszalin -- Skarbinowo (kolonia akademicka nad morzem).
6. VIII. Autem w Koszalinie.
7 VIII. Przyjechał Włodek z Pawłem, Bisią i Rózią.
13. VIII. Ja ciężarówką > Międzyzdroje (z Andrzejem Seyfriedem).
14, VIII. U Insp. Hermana.
15 - 16 VIII. Z powrotem autem i koleją > Skarbinowo.
31. VIII. Autem Koszalin i koleją > Poznań (wszyscy, kolonie).
1 IX. 830 Sodalicja.
15 IX 830 Sodalicja.
6. X. 830 Sodalicja.
10. X. Zebranie Polskiego Towarzystwa Botanicznego.
30. X. Seminarium Biocenotyczne.
3. XI. Sodalicja.
5. XI. Polskie Towarzystwo im. Kopernika, zebranie.
6. XI. Seminarium Biocenotyczne.
12. XI. Poznań -- Szczecin u Dyrektora region Dyr. Planowania Przestrzennego -- (Dyrektor Malassa) i w Zarządzie Nieruchomości Ziemskich Dyr. Chełkowski.
13. XI. Autem Kłyszewo z Insp. Rozczynialskim.
14. XI. Zwiedzanie Zofiówki i okolicy (Handl. Szkółka Drzew) i > Szczecin.
15. XI. Zebranie (w RDPP i PZN) > z powrotem > Poznań.
24. XI. Ja z Prof. Sucheckim i Dr. Dominikiem > Szczecin (Hotel Savoy).
25. XI. Zebranie Komisji Zalesień i Zadrzewień.
26. XI. Objazd majątków rolnych Rajkowo, Wistowo, Ostoja, Krzekowo.
Popołudniu z prof. Sucheckim koleją > Poznań.
8. XII. Sodalicja.
9. XII. Egzaminuję studentów z Fizjologii Roślin.
12. XII. Egzaminuję studentów z Fizjologii Roślin.
13. XII. Egzaminuję studentów z Fizjologii Roślin.
22. I. Towarzystwo Kopernika.
1947
6. I. Ja w Puszczykówku.
13. I. Zebranie w sprawie Zofiówki, profesorowie Niklewski, Suchecki, Ślaski itd.
15. I. Mój wykład do studentów z mikrobiologii.
22. I. Mój wykład do studentów z mikrobiologii.
24. I. Ćwiczenia z Fizjologii (ja prowadzę)
26. I. Zebranie Towarzystwa Kopernika.
1. II. W zarządzie Nieruchomości Ziemskich (sprawa Zofiówki).
6 - 27. II. 18 Dratermii na gardło.
28. II. Zdzisław Karczewski u nas.
9. III. Koleją ja Poznań -- Szczecin (Hotel „Patria"), sprawa Zofiówki w RDPP i PZN
12. III. Koleją Szczecin -- Resko do Kłoszewa.
17. III. (rano -15 stopni) w Zofiówce sankami.
14 (?). III. Koleją Resko -- Poznań.
20. III. Rano + prof. Stefan Dąbrowski Rektor U.P.
+ Helena z Sapiehów Stadnicka, Bunia w Krakowie.
24. III. Pogrzeb Rektora Stefana Dąbrowskiego.
31. III. -- 3. IV. Rekolekcje, O. Jan Rostworowski.
3. IV. Koleją Poznań -- Krotoszyn -- Oleśnica -- Wrocław (Grand Hotel „Bocian").
4. IV. Koleją Wrocław -- Oława i końmi > Jędrzychowice do Antosiów Mańkowskich.
10. IV. Koleją Oława -- Wrocław.
11. IV. Koleją Wrocław -- Poznań -- Szczecin, RKZZZ.
12. IV. Koleją Szczecin -- Poznań.
14. IV. Jaskółka.
18. IV. Słowik.
22. IV. Towarzystwo Kopernika.
26. IV. Walne Zebranie Związku Asystentów U.P.
30. IV - 1. V. koleją Poznań -- Wrocław i z J. > Oława do Jędrzychowice.
4. V. Z Jerzym pieszo w Wawrzęcicach.
5. V. > Poznań.
10. V. + Juliusz Osterwa w Krakowie \* 1885.
13. V. Towarzystwo Kopernika odczyt dr. Stefana Jarosza.
16. V. Towarzystwo Botaniczne.
22. V. Jadzia z dziećmi przyjechała z Jędrzychowic.
24-27. V. Rekolekcje w Polskiej Wsi, Zielone Święta, O. Jan Rostworowski, 23 osoby.
27. V. Z Dr, Poczobutt-Odlanieckim, Polska Wieś -- Pomarzanowice (stacja zootechniczna), pospiesznym > Poznań.
5. VI. Z Jadzią, z Jerzym, Prof. Kostrzewskim w Muzeum Prehistorycznym.
28. VI. Z Jerzym w lesie Wirowskim.
1. VII. Jadzia z dziećmi w Skarbinowie.
6. VII. Z Romanem nad Jeziorem Góreckim i w Puszczykówku.
12. VII. Czubiński, J. Urbański, Ołtuszewski, T. Dominik i ja, Poznań -- Gdynia -- Lębork -- Łeba (wyprawa naukowa).
13. VII. Na mierzei, wydmy, las.
14. VII. Więcko, Chrobrów, strefa torfowa Czeczotów, Pobłoć.
15. VII. Pobłoć, Słupsk, Nadleśnictwo, Gardno, Nadleśnictwo, Słupsk, Lębork, Łeba.
16. VII. Motorówką po jeziorze Gac.
17. VII. Ja koleją Łeba -- Lębork (przez) Koszalin i autobusem > Skarbinowa.
22 - 30. VII. Rano Koszalin -- Racław -- Międzyzdroje, obiad z inż. Harmanem.
Wyprawy po wyspie.
Autobusem Międzyzdroje --Kamień (zwiedzanie).
31. VII. Skarbinowo.
2, VIII. Z Jerzym na latarni morskiej Sołtysowo.
4. VIII. Z Koszalina koleją > Poznań.
21. IX. Kraków na otwarcie Zjazdu Polskiego Towarzystwa Botanicznego.
23. IX. Wycieczka botaniczna do lasku Wolskiego, Bielan, Panieńskich Skał.
26 - 27. IX. Koleją Kraków -- Poznań.
30. IX. -- 1. X. Koleją Poznań -- Warszawa -- wagon specjalny: Siedlce -- Hajnówka --Białowieża, Zjazd Państwowej Rady Ochrony Przyrody.
3 i 4 X. Furmankami po Puszczy.
5. X . Zakończenie Zjazdu i specjalnym wagonem Białowieża -
6. X. Warszawa.
7. X. Warszawa -- Poznań.
29. X. Seminarium Biocenotyki.
3. XI. Jadzia zaczęła prace w Izbie Przemysłowo -- Handlowej.
6. XI. Towarzystwo Naukowe - Leśne.
7. XI. Warszawa -- Poznań.
11. XI. Z Dyr. Elbanowskim > Warszawa (autem), Zebranie.
12. XI. Warszawa -- Poznań.
14. i 21. XI. Konserwatorium Fizjologii Roślin.
Pogrzeb prof. L. Sitowskiego.
22. XI. + Dr. Bogusław Longchamps.
1948
Od 1 III. Objąłem referat przyrody Reg. Dyr. Planowania przestrzennego w Poznaniu.
11. I. Jadzia zapalenie nerwu.
14. I. Seminarium Biocenotyki (referat J. Czosnowski).
18. I. Z Jadzią W Muzeum Wlkp.
21. I. Zebranie Polskiego Tow. Botanicznego.
Komisja Rewizyjna Związku Asystentów U.P.
24. I. Komisja Fizjograficzna.
28. I. Seminarium Biocenotyki (Vetulani).
1. II. Sodalicja.
2. II. + prof. Jagmin.
3. II. Walne Zebranie Tow. Nauk Leśnych.
5. II. Pogrzeb prof. Jagmina.
11. II. Seminarium Biocenotyczne (Hellwig).
3. III. Polskie Tow. Botaniczne (Łopuski).
7. III. Sodalicja -- z dziećmi w Zoologu.
10. III. Seminarium Biocenotyki (Nowakowski).
11. III. W Regionalnej Dyrekcji Planowania Przestrzennego (ustna umowa u Dyr. Pękalskiego).
14. III. Słyszałem śpiew zięby.
17. III. Seminarium Biocenotyki (prof. Łastowski).
1. IV. Pierwsza forsycja kwitnie w Poznaniu.
2. IV. Objazd zalesień m. Poznania
6. IV. U prof. Wodziczki (sprawy zalesień).
7. IV. Tow. Kopernika -- Walne Zebranie, referat prof. Szafera o Paleolimnologii.
8. IV. Tow. Nauk. Leśne (prof. Szafer -- Historia Lasów).
10. IV. W Zielonej Górze i okolicy i w Dyrekcji Lasów.
15. IV. Koleją Poznań -- Ostrów -- Łódź -- Radom -- Puławy z Dr. Dominikiem w Instytucie i u pp. Bobrzyńskich, popołudniu z powrotem Puławy.
18. IV. Poznań, jaskółka i dudek w Puszczykówku.
27. IV. Z p. Dworzańską, autem, Poznań -- Świebodzin -- Zielona Góra w Dyr. Lasów z p. Jodłowskim, kier, Urzędu Ziemskiego Przylep -- Płoty --Czerwińsk -- Niztków, Leśniów Mały i Wielki -- Drzonów -- Buchałów -- Słone (kopalnia Węgla) -- Lednica -- Świdnica -- Ochla -- Zielona Góra (noc w Hotelu Polskim).
28. IV. Zielona Góra -- Zawada - Janny -- Kisielin N. i St. -- Droszków --Kiełpin -- Ochla -- Świdnica - Wilkanowo -- Zielona Góra (Hotel Polski).
29. IV. Zielona Góra -- Sulechów -- Świebodzin i koleją > Poznań.
1. V . > Kórnik: Seminarium z biologii krajobrazu (odczyty Prof. Czekalski, Dr. Czubiński) wracam z powrotem Poznań.
2. V. Sodalicja.
3. V. 3ci dzień Seminarium w Kórniku i zwiedzanie ogrodów. Popołudniu mój odczyt „Zrosty ochronne", wieczorem >Poznań.
4. V. 4ty dzień Seminarium ( ref, prof. Wodziczko) popołudniu objazd klinów zieleni Poznania -- koniec Seminarium.
10. V. Z p. Dworzańską autem > Pniewy -- Świebodzin --Krosno Odrzańskie (starostwo, miasto, obiad) -- St. Raduszec -- Strumienno -- Wężysz -- Gubin -- Budoraba (park) -- Wołowice -- Niemaszchleba (kościół) -- Gubin.
11. V. Objazd powiatu gubińskiego ze Starostą i urzędnikiem starostwa.
12. V. Gubin -- Gębice -- park -- Jasienica ( u nadleśniczego) -- Lubsko --Zielona Góra -- Milsko- Konotop -- Wolsztyn -- Poznań.
15. V. I Komunia św. Marysiny i Izabelli w kaplicy Sacre Coer (O. Marcin OP).
16. V. Jadzia wieczorem > Krynica.
25. V. Wróciła.
4-5 VI. Z Romanem Poznań -- Kraków.
5. VI. Srebrne Wesele Włodków, msza św. w Katedrze Kaplicy Zygmuntowskiej.
W instytucie Badań Leśnych. Odczyt Dr. Plazi o św. Stanisławie, noc u Stefanów Świeżawskich.
6. VI. U St. Dzieduszyckich, X. Stasia., Włodków, X. Kardynała, Stefanów.
6-7 VI. Z powrotem koleją Kraków -- Poznań (3 ½ g. spóźniony).
11. VI. Ja pospiesznym> Warszawa.
12. VI. Zebranie Rady Naukowej Rolnictwa przy Min. Rolnictwa, popołudniu pospieszny > Warszawa., w Rudzie Czechowskiej u inż. Wilusz a Michałówka.
13 i 14. VI. W lesie puławskim, popołudniu Instytut Puławy.
14 i 15. VI. Z Dr, Dominikiem pospieszny > Poznań.
26 - 27, VI Oboje z dziećmi osobowym Poznań -- Kraków.
29. VI. Bierzmowanie Jerzego i dziewczynek Świeżawskich przez X. Kardynała w jego kaplicy.
29 - 30 VI. Ja pospiesznym Kraków- Warszawa.
30. VI. Zebranie Gł. Komisji dla zadrzewiania przy Gł. Urzędzie Planowania Przestrzennego. Popołudniu Warszawa -- Białowieża.
1. VII. W laboratorium, muzeum, w bibliotece.
2. VII. Przyjechali Dr. Skuratowicz, inż. Wilusz.
3. VII. W Puszczy (deszcz).
4. VII . Białowieża -- Warszawa.
5. VII. Poznań.
6. VII. W Puszczykówku.
10. VII. W Puszczykowie St.
20. VII. W Puszczykówku.
22. VII. W Puszczykówku i nad Jeziorem Góreckim.
25. VII. W Puszczykówku i nad Jeziorem Góreckim.
1. VIII. + Prof. Dr. Adam Wodziczko.
3 VIII. Komisja w Parku narodowym (cegielnia Mosina), popołudniu u prof. Kaszniców.
$. VIII. Pogrzeb Prof. Wodziczki.
5. VIII. Rano Lena, popołudniu w Ludwikowie u inż. Spławy-Neymana w Puszczykówku.
6 - 7. VIII. Ja pospiesznym Poznań -- Łódź -- Radom -- Puławy.
7. VIII. W Rudnie u inż. Wilusza, w lesie, u p. Stasiaka (botanik).
8. VIII. W lesie.
9. VIII. W lesie i konferencja: Dr. Dominik, inż. Ilmurzyński, Dr. Węgorek, inż. Wilusz, wieczorem pospieszny Puławy.
10. VIII. Pleszew (w Kowalewie u J. Brzozowskiej0 wieczorem > Poznań.
11. VIII. W oddz. PJNGW w Poznaniu.
13. VIII. Osobowym Poznań -- Wrocław -- Oława do Jakubówki (Antosiowie Mańkowscy).
14 VIII. deszcz, wicher, w Marszowicach (majątek P.I.N.G.W.)
16. VIII. Z Jadzią i Jerzym osobowym Oława -- Poznań.
17. VIII. Popołudniu Poznań -- Rónka.
19. VIII. Z Jadzią i Jerzym (Balt-Orient Expr.) Poznań -- Międzyzdroje, Dom wypoczynkowy Ministerstwa Odbudowy „Mewa".
24. VIII. Całodzienna wyprawa.
26. VIII. W Świnoujściu, Statkiem „Jolanta", zwiedzanie portu i kontrtorpedowca „Błyskawica". Z powrotem koleją Międzyzdroje.
30. VIII. Sam na całodziennym obchodzie lasów do zalewu Szczecińskiego.
1. IX. Z Jerzym koleją Międzyzdroje -- Poznań.
4. IX. Popołudniu w Dyrekcji do 7.15 wieczorem.
5. IX. 4 rano pospieszny Poznań -- Inowrocław -- Bydgoszcz (msza św.) i wąskotorówką do Smukały, Sanatorium - odwiedzam Romana. Obiad u Dr. Meissnera, wieczorem z powrotem w Poznaniu.
14. IX. Z p. Dworzańską, pospieszny Poznań -- Wrocław. Zjazd sekcji terenów zielonych. Popołudniu wystawa, (nocuje Pl. Engelsa 5, samopomoc Chłopska).
15. IX. Obrady, Popołudniu objazd Terenów Zielonych Wrocławia.
16, IX. Wycieczka autobusem Wrocław -- Niemcza -- Wojsławica -- Paczków -- Kamieniec -- Świdnica --Wrocław. Wieczorem kolacja. > Poznań.
22. IX. Z dyr. Departamentu panią Makarewicz.
23 - 24. IX. Poznań -- Warszawa --Siedlec -- Białowieża, Zjazd Biocekologów.
25. IX. Zwiedzanie powierzchni próbnych w Puszczy i stacji mikroklimatycznych. Wieczorem pieszo w Puszczy na rykowisku (słyszałem 3-4 byki i wilki).
26. IX. II dzień Zjazdu, Laboratoria, Muzeum.
27. IX. III dzień, obrady, wieczorem pieszo w Puszczy, słyszę wycie wilków.
28. IX. IV dzień, popołudniu kajakiem po stawie.
29. IX. Prof. Nunberg, inż. Haber i ja kajakiem Narewką do powiatu Chwytnej VIII i IX, cały dzień, złapałem 10 szczupaków.
30. IX - 1. X. Koleją Białowieża -- Siedlce i pospiesznym Siedlce -- Warszawa -- Poznań.
+ Adolf Szyszko-Bohusz \* 1883.
13. X. Komisja samorządu Woj. Rady Nar. (budżet lasów państwowych).
22. X. + w Warszawie Kardynał, Prymas August Hlond \* 1881.
29. X. Poznań -- Warszawa.
30. X. Zebranie Prez. Rady Naukowej Roln. , wieczorem osobowym Warszawa --
31. X. -- Poznań 7.20 i 10.32 > Kórnik, zjazd Polskiego Tow. Dendrologicznego.
1. XI. c.d. zjazdu.
2. XI. W Rogalinie, popołudnie Poznań, 5 popołudniu akademia ku czci śp. Prof. Wodziczki (referat Czubiński, Szafer).
3. XI. Seminarium Biocenotyki (mój referat).
5. XI. Zebranie w sprawie Parku Narodowego w Białej Sali.
+ Maria Rodziewiczówna.
8 - 9. XI. Z Dr. Skuratowiczem i Gerwelem, Poznań -- Puławy, leśn. Ruda. 2 popołudniu mój referat dla pracowników naukowych w okrągłej sali.
10. XI Do południa w Instytucie. Osobowym z Gerwelem Puławy -- Warszawa i Warszawa -- Poznań.
11. XI. Kupiłem maszynę do pisania dla mego Działu PINGW.
13. XI. Ur. syn u Antosiów Mańkowskich, Wrocław.
16. XI. Z Jadzią Koncert Chopinowski, Raul Koczalski.
18. XI. Rano Jadzia > Wrocław.
20. XI. Polskie Tow. Kopernika ku czci śp. Prof. Sitowskiego.
21. XI. Jadzie z Wrocławia.
22. XI. W Puszczykówku.
24. XI. Seminarium Biocenotyki (inż. Lisiak).
25. XI. Przywieźli meble dla Działu Badań Biocenotyki.
29. XI. Zebranie Polskiego Tow. Leśnego.
30. XI. Region. Komisja Zalesień i Zadrzewień.
1. XII. Rano > Bydgoszcz w PINGN (Dr. Ostromęcki), wieczorem z powrotem w Poznaniu.
1949
5. I. Konferencja w sprawie lasów m. Poznania.
8. I. Dr. Skuratowicz z p. Pożarskim u mnie.
12 - 13. I. Ja Poznań -- Warszawa.
13. I. Zebranie Zespołu Biocenotyki przy Radzie Naukowej Roln., po południu z powrotem Warszawa -- Poznań.
19. I. Polskie Tow. Botaniczne.
26. I. Seminarium Biocenotyki.
Zebranie w sprawie Parku Narodowego Wlkp.
27. I. Komisja rewizyjna Polskiego Naukowego Tow. Leśnego.
7. II. Popołudniu pospieszny Poznań -- Kalisz (noc u Sióstr ul. Grodzka).
8. II. Autobus Kalisz -- Turek w Starostwie u pp. Raczyńskich.
9. II. Autobus Turek -- Kalisz, popołudniu osobowy Kalisz -- Poznań.
14. II. Poznań -- Gniezno, sprawdzani Parków miejskich, popołudniu z powrotem Poznań.
15 - 16. II. Poznań -- Warszawa Zebranie Zespołu Biocenotyki Rady Naukowej Rolnictwa.
U Hańdzi, Rostworowskich, nocą koleją Warszawa --
17. II. -- Kraków, u prof. Chodzieckiego w Instytut Badań Leśnych.
18. II. Zjazd Państw. Rady Ochrony Przyrody w Akademii Umiejętności.
19. II. Rano z Jerzym Kraków -- Nowy Targ -- sankami > Białka do X. Jerzego.
25. II. Białka. Rano sankami Bukowina i autobusem > Zakopane.
Skoki o Puchar Tatr na Krokwi. Wieczorem u Elżbiety i Zosi Konarzewskich -- „Henrysia" Bystre.
26. II. Z Jerzym > Kraków, Zygmunt, Wawel, groby królewskie, RD. PP.
27. II. Z Jerzym - Muzeum Narodowe, wystawa oręża polskiego w Sukiennicach, Muzeum Przemysłu, u Cieńskich, u Wujcia Kardynała i wieczorem Kraków --
28. II. -- Wrocław, zwiedzanie Zakład Fizjologii Rolnej (Gumiński) Dziekan Tołpa, ogród Zoologiczny, i popołudniu Wrocław -- Poznań.
2. III. Zadymka śnieżna.
3. III Pogrzeb p. Karwowskiej.
4. III. Śnieg -- ponownie.
5. III. Mróz, śnieg leszczyna pyli.
6 -7 . III. Pol. Nauk. Tow. Leśne, wieczorem pospieszny Poznań --
7. III. -- Warszawa Wydz. Melioracyjny P.I.N.G.W (ul. Hoża 74) z powrotem Poznań.
12. III. Drozdy.
23. I. Pol. Tow. Botaniczne.
3 . IV. Pol. Nauk. Tow. Leśne.
5. IV. Tow. Im. Kopernika.
12. IV. Rano Poznań -- Konin, Zebranie w sprawie dolesień powiatu, Hotel Europa.
13. IV. Objazd powiatu autem, wieczorem > Poznań.
19. IV. W Puszczykówku, słyszałem słowika i parę słonek.
20. IV. Przyjechał X. Staś.
23. IV. Popołudniu zwiedzanie Katedry.
24. IV. W Puszczykówku.
4. V. Pol. Tow. Botaniczne.
10 - 11. V. Rano > Międzychód, Komisja regulacji u dyr., lasów państwowych. (Nacz. Włoczewskim i Inspektorem lasów Smoleńskim). Popołudniu > Poznań.
12. V. Odczyt Stefana Świeżawskiego.
13. V. Rano > Krotoszyn, komisja jak międzychodzka (powiat), noc Hotel.
14. V. c.d. popołudniu z powrotem > Poznań.
18. V. Rano Chodzież, komisja dolesień j.w.
+ O. Jacek Woroniecki w Krakowie.
19. V. c.d. Chodzież, wieczorem z powrotem Poznań.
11. VI. Pol. Tow. Botaniczne.
12. VI. Pol. Nauk. Tow. Leśne.
14. VI. Tow. Im. Kopernika (w Inst. Geografii).
22. VI. Wieczorem Poznań -- Piła -- Koszalin --
23. VI - Mielno (6 rano), 10.45 Mielno -- Koszalin -- Poznań.
30. VI. Jadzia z dziećmi > Mielno.
Ja 8 rano Poznań -- Śrem, komisja w Starostwie dolesień powiatu, noc Hotel.
1. VII. c.d. Komisji w Śremie. Popołudniu > Poznań.
7. VII. Poznań --Piła, Komisja dolesień powiatu.
8. VII. c.d. Komisji.
9. VII. Ja rano Piła -- Koszalin -- Mielno.
10. VII. Popołudniu przez Słupsk > Poznań.
12. VII. Rano Poznań -- Konin, Komisja dolesień powiatu.
13. VII. c.d. Komisji, popołudniu objazd powiatu.
14. VII. c.d. Komisji, popołudniu osobowym Konin -- Poznań.
20-21. VII. Nocą Poznań -- Mielno (do 2. VIII.)
2. VIII. Rano, cała rodzina Mielno -- Nowe Drezdenko, autem Zagórze, do 8. VIII.
8. VIII. Ja rano Drezdenko -- Poznań. Popołudniu Poznań drezdenko, pieszo Zagórze ( leśniczy Stachowiak)
11. VIII. Popołudniu autem > Poznań.
13. VIII. Popołudniu koleją Poznań -- Drezdenko do Zagórza.
16. VIII. Popołudniu koleją Drezdenko -- Poznań.
19. VIII. Popołudniu Poznań -- Drezdenko, pieszo Zagórze.
21. VIII. Popołudniu, pieszo, St. Kolejowa Podlesiec i koleją > Poznań.
22. VIII. Marysina przecięła łydkę na drucie kolczastym. Szycie w Drezdenku (5 szwów).
25. VIII. Popołudniu koleją > Drezdenko i pieszo Zagórze.
27. VIII. do dnia spacer z Jadzią w lesie.
28. VIII. Wyjęcie szwów Marysinie, oboje ze Stachowiakami na imieninach leśniczego ludwika Kosteckiego w Mierzęcinie( był nadleśniczym w Hołogoszczy Pluta- Plutnowski) w burzy z powrotem Zagórze.
29. VIII. Dzik padł. Popołudniem wozem Drawin i koleją > Poznań (wszyscy).
30. VIII. Egzamin Izabelli do II klasy (dobrze).
5. IX. Rano z inż. Świtałą „citroenem PKPG" Poznań -- Gorzów (w Dyrekcji L.P.) i objazd lasów Santok- Drezdenko -- Smolarz -- Kłodawa.
7. IX. Rano Gorzów -- Kostrzyn --Słubice -- Rzepin -- Krosno D. -- Ziewna G. , Dyr. L.P. popołudniu Zaborze, Milsko.
8. IX. Przyłęk -- NL Złoty Potok -- Lubrza -- Babimost -- Chobienice -- Poznań.
9. IX .Popołudnie koleją -- Kutno -- Łódź, na Zjazd Pol. Tow. Botanicznego.
10. IX. Obrady zjazdu w auli Al. Narutowicza, Łódź.
11. IX. C.d. Zjazdu, Ogród Botaniczny.
12. IX. Rano autobusami Łódź -- Ujazd -- Tomaszów -- Niebieskie Źródła -- Nagórzyca -- Spała (park rezerwat) -- Łódź, popołudniu koleją > Poznań.
16-17. IX. Hexenschuss, leżę.
27. IX. Balt Orient Express Poznań -- Opole (przesiadka) -- Tułowice, Zjazd Pol. Tow. Dendrologicznego.
28. IX. Przedpołudniem Lipno, popołudniu Pruszków.
29. IX. Kamień Śl. Brynek, Repty Śl.
30. IX. Jakubowice.
1 X. Popołudniu Oława -- Wrocław -- Poznań z Jadzią.
7. X. 5.30 Osobowy Poznań -- Konin (sprawa dolesień) wieczorem > Poznań.
16. X. Pokaz koni na Ławicy z dziećmi.
23. X. W Puszczykowie St. U Zosi Dąbrowskiej.
3. XI Piła.
11. XI. Gorzów.
1950
26-27. I. W Obornikach.
9. II. Autem w Chobienicach i Turwi.
16. II. Autem w Iwnie, Czerniejewie i Gieczu.
15. III. Walne Zebranie Tow. Im. Kopernika.
16 - 17. III. Środa.
20. III. Pol. Tow. Gleboznawcze.
21. III. Pol. Tow. Geograficzne.
22. III. Pol. Tow. Botaniczne.
23. III. We Wschowej.
24. III. Autobusem gm. Grodziec.
31. III. Pol. Tow. Naukowe Leśne.
Pol. Tow. Geograficzne
18. IV. Związek zawodowy.
12. V. U Dziekana i Rektora.
13. V. U Dyr. Pękalskiego.
26. V. Popołudniu burza z gradem.
9. VI. W Kórniku.
10. VI. Pol. Tow. Naukowe Leśne.
13, 14, 17 - 22, 23 - 26, 30. VI. W Kórniku (zdjęcia gleb parku).
27. VI. Komisja klasyfikacyjna U.P.
2. VII. W Gnieźnie, w Polskie Wsi.
W Kórniku: 3, 7, 11, 14, 17, 19, 21, 24, 27, 31. VII (glebozn. Park).
16. VII. W Puszczykówku.
23. VII. W Polskiej Wsi.
W Kórniku: 7-11, 23-25. VIII.
13-15. VIII. Pniewy.
16-21. VIII. Sobótka (w Stradowie) na Ślęzy, Prof. Morelowski, Hołubowicz.
10-11. IX. Pol. Tow. Botaniczne, Wrocław.
12-13. IX. Pol. Tow. Botaniczne, wycieczka Karkonosze, Śnieżka.
18. X. Seminarium Biocenotyczne.
9. XI. Kórnik.
15. XI. Seminarium Biocenotyczne mój referat.
13. XII. Seminarium Biocenotyczne.
16 - 17. XII. > Kraków, Zjazd Badania nad Początkami Państwa Polskiego.
21. XII. W Zakopanem u Romana, nocą > Poznań.
26. XII. W Puszczykówku.
1951
8-28 II. Leżę (grypa)
12. II. Jerzy i ja zemdlał.
7. III. EKG
27. III. W Puszczykówku.
9. IV. Pol. Tow. Naukowe Leśne.
15. IV. Dostaliśmy od Jadzi Grabińskiej-Potworowskiej foxterira „Pajac".
28. IV. Ślub Elżbiety z Januszem Przewłockim w Puszczykówku.
19. V. Kalisz i Żydowo.
23. V. + Hańdzia w Warszawie \* 1891.
Pogrzeb w Warszawie (nie byłem).
16. VI. Bydgoszcz, WKPG.
19. VI. Wierzbięcice.
22. VI. Zebranie P.N.
23. VI. Rogalin, (Dęby).
1. VII. Wyjazd dzieci na kolonie (U.P) do Gorzynia.
4 - 5. VII. Kalisz.
9 - 15. VII. Poznań -- Sobótka -- Ślęza -- Strachów -- Sobótka -- Wrocław.
16 - 18. VII. Swojec, Wrocław, Bolków, Bukowiec.
18 - 20. VII. Szczawno, Księżno, Wałbrzych - Kraków.
21. VII. Krynica.
23. VII. + Kardynał Adam Sapieha w Krakowie.
25. VII. Krynica -- Krąków (oboje i p. Harassowska).
27. VII. Pogrzeb Kardynała, Kraków.
Wieczorem > Krynica.
29 - 30. VII. Krynica -- Kraków -- Wrocław -- Poznań (oboje), popołudniu dzieci przyjechały z Goraja.
10 - 31 VII. Urlop wypoczynkowy.
3 VIII. Jadzia z dziećmi > ustronie Morskie.
8. VIII. W Warszawie.
11 VIII. Autem > Bytom, Duszniki -- Pniewy --Międzychód --Kolno(rezerwaty).
16. VIII. Puszczykówko.
18. VIII. Poznań -- Wrocław -- Swojec.
19. VIII. Duszniki Zdrój na 3 tygodnie „Przodownik".
23. VIII. Ze Stefanami Świeżawskimi w B???? Śl.
24. VIII. W Kudowej.
30. VIII. Homole.
2. IX. W Polanicy.
6. IX. Topielisko (rezerwat).
9. IX. Góry Stołowe, wieczorem Duszniki --
10. IX. - Poznań.
15 - 18. IX. Pol. Tow. Botaniczne.
17. IX. Autami w Nietkowie.
18. IX. Warwa Sień.
9-10. XI Bydgoszcz.
21. X. + Marynka Mycielska \* 1877.
24-25 X. Bydgoszcz (WKPG).
26-27 X. Objazd Kujaw.
14. XI. Liga ochrony przyrody, mój referat.
27. XII. Jerzy > Bierutowice.
29. XII. Ja > Toruń.
1952
1. I. Popołudniu u pp. Fudakowskich (deszcz, mokro).
4. I. Egzamin dyplomowy p. Klichowskiej.
5. I. Zebranie opiekunów grup studenckich.
6. I. W Puszczykówku.
13. I. Z dziećmi w Muzeum Wlkp., po południu pp. Fudakowscy u nas.
15. I. Tow. Im. Kopernika, Pol. Tow. Geograficzne (Walne Zebranie).
16. I. Seminarium Biocenotyki (ref. Dr. Hohendorf).
17. I. Pol. Tow. Gleboznawcze.
18. I. Tow. Im. Kopernika.
20. I. Popołudniu u pp. Małachowskich.
22. I. W Kórniku, (Biblioteka i Park).
29. I. Przeprowadzka zakładu O.P. z ul. Świecickiego na Fredry 10, III p. Coll Maius.
30. I. Seminarium Biocenotyki (Dr. Szafranówna).
31. I. Koniec przeprowadzki Zakładu O.P.
2. X. Zebranie w Dziekanacie.
6. II. Sesja Dendrologii Pol. Tow. Botanicznego (inż. Bugała o topolach).
18. II. Operacja Izabelli na ślepa kiszkę (Dr. Borczewski).
20. II. Bydgoszcz WKPG (mój referat o zalesieniach) PINGW.
24. II. Walne Zebranie Pol. Tow. Nauk. Leśnego.
9. III. Dzieci na ślizgawce w Parku Sołackim, u W. Bartoszewiczów.
11. III. Prof. Kostrzewski: Badania archeologiczne w Wlkp.
Kościelisko
1976
18. II. Z Władkiem Potockim pieszo dookoła Goryczkowego, wyciągiem na Kasprowy.
21. II.-6.III. Teresa Rostworowska u Szatkowskich.
15. III. Przyjechał Cl. Harris, po południu leczy w Zakopanem.
16. III. Leczy w Zakopanem.
17. III. Leczy w Zakopanem, po południu na Olczy. Cl. Zostaje na Wielkanoc u nas.
20. III. Cl. Harrisa odwieźliśmy na lotnisko w Balicach.
23. III. > Londyn.
28. III Ze Stasiami Cz. i p. Okuszką na polu bitwy w Ruszkach (16. IX. 1939) i okolicy.
30.III. Oboje podpis w Warszawie, notarialny akt kupna mieszkania Nowogrodzka 76 m. 71.
18 - 20 IV. Na Święta Wielkanocne z Chłopcami.
1. V. Maryś Radziwiłł przyjechała do nas (wyjechała 9.V.)
5. V. Przyjechał Adam Stadnicki z Osoli ze Stefcią Jasieńską,.
9. V. Jadzia > Warszawa,
11. V. > Paryż.
14. V. Powrót do Osoli.
10. VI. Na mszy X. Staś w Brzegach (byłem tam z X. Franc. Blachnicki)
14. VI. Z X. Stasiem, Ząb u Proboszcza X. Ludwika Mizery i „Pod Jedlami".
21. VI. Z Antosiem Mańkowskim Nowy Sącz (Studzińscy), Zawada, Nawojowa z powrotem nowa szosą przez Kamienicę.
22. VI Ulewa: Kiry 32 mm, Dol. Strążyska 81 mm, Kuźnice 66 mm, Witów 29 mm, Antałówka 22 mm, hala Ornak 3. mm, Bukowina 3 mm, Roztoka 0.4 mm, Morskie Oko 0.15 mm, Chochołów 0.1mm.
24. VI. Z X. Stasiem Pieskowa Skała (Dyr. Krzepiński), Ojców, Siklarka, Rudawa.
3 - 16. VII Węgry, Zjazd Tow. Dendrologicznego do 7. VII. Obrady i zwiedzanie Budapesztu i okolicy.
3 - 4. VII. > Budapeszt.
7. VII. Wycieczki w Góry Vertes, Mir, Fertod (Esterhazy park, pałac), Nagycenk (Scechenyja, park, aleja lip), Vac nocleg.
8. VII. Szombathely, Vas, Kamon, (Saagy), Vep (Erdody) park, nocleg.
9. VII. Nagycenk, Sopron (miasto, lasy, okolica), Koszeg, Vap, nocleg.
10. VII. Szombathely (zakład ogrod.), Szelesta (fostetits), Sarvar, (zamek, park dendrologiczny), Forkaserden (Knorc-carp), Jeli (autor Ambroży -- Migazzi), Vep nocleg.
11. VII. Szentgal rezerwat cisowy, Furkaserden (buczyna), Bacony, Zirc (arboretum), Veszprem (miasto) nocleg.
12. VII. Balatonfured, Tihany. Koniec Zjazdu.
13 - 15. VII. Zwiedzam, odwiedziłem p. Marty Lexa, prof. Terpo.
15 - 16. VII. Budapeszt -- Kościelisko.
21. VII. Ogród Botaniczny Warszawa.
12. VIII. Z Jean > Nowy Sacz > Nawojowa < Łabowa, Łabowiec > Krynica > Piwniczna > St. Sącz > Krościenko > do domu.
9. IX. Z Izabellą i Basią autem > Chyżne -- Żylina -- Bratysława -- Bad Deutsh -- Altenbury (noc przy kopalni rzymskiej).
10. IX. Wiedeń -- Salzburg -- Monachium -- Augsburg -- Stuttgart -- Karlsruhe -- Speyer -- (moc zwiedzania).
11. IX. Kaiserlautern -- Saarbrucken (granica) -- Metz -- Ste Manehould -- Paryż.
17. IX. Cluny St. Severin -- St. Etienne du Mont.
19. IX. Montmartre.
21. IX. Dus Jaquemart -- Andre.
23. IX . Jardin Rovel Vinemnes.
24. IX. U Pallatyna.
26. IX. Z Jadziulą wystawa Ramzes II.
27. IX. Marais.
28. IX. Vaucresson, Chevreloup.
2 - 4. X. Na ślubie Konstanty Rey-Klara Bnińska Montresor (2.X.), noc w St. Aignan.
5. X. Z Zosią Plater-Z., autem. miejsce lądowania Aliantów VI/44, Briquebec klasztor Trapistów, X. Włodz. Cieński.
6. X. Cherbourg (msza) Boyeux (tapisseie Mathrlde) -- Paryż.
10. X. Koleją -- Le Havre i promem > Sou Hampton -- Cuckfield do St. Kras.
11. X. Ze St. Kras Ampfield k. Winchester Arboretum Hillera.
12. X. Nymans Garden, Wakehurst Place.
13. X. Londyn wystawa ogrodnicza u Marysi.
14. X. Wakehurst.
15, X. Londyn, zwiedzanie.
20. X. New Gardens.
21. X. > Woking u Antków Radziwiłów.
22. X. Wisley Garden, Windsor.
23. X. > London ( u Edwarda Raczyńskiego).
25. X. Nat. Galery.
26. X. > Dover i aeroglisseur'em > Bonlogue (do Le Touqunet (J. Gromniccy).
27. X. > Paryż.
29. X. - 2. XI. La Patinerie (zwiedzam Compiegne, lasy, pierrefonds).
3. X. Louvre, St. Gerrm. Aux.
5. XI. > Bruxela.
14. XI. Malines wystawa obrazów.
16. XI. Mus des Beauz z Arts.
17. XI. Teruren, Arboretum, Fret Sorgne.
19. XI. Mus des Beauz Arts.
19 - 20. XI. Bruxela -- Warszawa.
21. XI. Nadkole.
29 - 30. XI. Przyjechał Cl. Harris.
30. XI. Leczenie u Bernardynów, Bystre.
16 - 18. XII. > Osola.
1979
Kościelisko
Nadal Warszawa, Jadzia na klinice (interna) do 10. I.
2. II. Oboje Warszawa > Repty Śl. (Staś Cz. nas odwiózł).
Centrum rehabilitacyjne: prof. H. Powiartowski, doc. J. Juszko, mgr. Ickowicz rehab., gimn.
14. III. Clive Harris w Kamieniu Śl.
21. III. Ja Rapty Śl. > Kościelisko
30. III. i z powrotem Rapty Śl. (2CV)
5. IV. Oboje 2CV Rapty -- Osola.
8. IV Oboje 2CV Osola -- Bielsko (noc u Basi jordan).
9. IV. Oboje Bielsko -- Kościelisko.
16. IV. Oboje > Warszawa.
17. IV. Rozprawa sadowa w sprawie wypadku Jadzi.
19. IV. Zjazd Tow. Higieny Psychicznej w P.K.i N.
19 - 20 IV. Oboje > Kościelisko.
5. V. Oboje w nowym Sączu, St. Sączu, Zawadzie, Nawojowej, u Proboszcza, 2CV
6. V. Oboje w Nowym targu, Ludźmierzu, u Proboszcza, 2CV
13. V. Oboje, 2CV w Kalwarii Zebrzydowskiej (grobek), Makowie, Osielcu i u Proboszcza.
25 - 26. V. Oboje > Warszawa.
27. V. I komunia Św. Jerzego Potockiego u SS. Wizytek.
29 - 30. V. Oboje > Kościelisko.
O. Św. Jan Paweł II w Polsce
2. VI. Warszawa.
3. VI. Gniezno.
4 - 5. VI. Częstochowa.
6 -7 . VI Kraków.
8. VI. Kalwaria Zebrzydowska (byliśmy), Wadowice, Oświęcim.
9. VI. Nowy targ (lotnisko), byliśmy.
10. VI. Kraków- Błonie, pożegnanie, wylot do Rzymu.
12. VI. Jadzia samochodem > Paryż.
23. VI. Ślub Gabrieli Dzieduszyckiej z Wojciechem Kozakiem w Warszawie, byłem.
Ślub Kocia Radziwiłła z Joanną Dąbrowską, w Warszawie, byłem.
28. VI. Danusia Gostkowska 2CV Kraków -- kalwaria Zebrzydowska -- Wadowice -- (grobowiec Gostkowskich) -- Sucha -- Kościelisko.
20. VII. Ja Rusinowa Polana i okolice (Wiktorówki).
23 - 25. VII. Ja w Osoli.
26. VII. Ja Rusinowa Polana (Wiktorówki) i okolice.
3. VIII. X. Staś u nas.
4. VIII. z X. Stasiem Murzasichle (u pp. Jan, Antołów na Toporowej Cyrli u Misjonarzy na Bystrym u Bernardynów).
6. VIII. Przyjechała Jadzia z Władkami i chłopcami (Jadzia z Paryża), wieczorem przyjeżdżają Jeanowie z dziećmi autem z Paryża.
10. VIII. 2 autami, Dębno -- Niedzica (zamek) -- Nawojowa.
12. VIII. W Makowie na intronizacji Matki Boskiej, 2 autami wszyscy.
24. VIII. Jean > Paryż.
2. IX. Na brusznicach w lesie koło Chyżnego.
7. IX. Odwiozłem Izabellę z dziewczynkami do Bratysławy, oni dalej > Paryż.
8 - 9. IX. Ja Arboretum Młyniany, rano autobusem > Tatrzańska Łomnica (przesiadka) > Kościelisko.
16. IX. Oboje, Kraków, Jadzia > Warszawa.
17. IX. Ja > Kościelisko.
20. IX. Jadzia > Kościelisko, Czamary.
22. IX. Oboje 2CV Kościelisko -- Osola.
25. IX. Oboje 2CV z powrotem Kościelisko.
3. X. Ja wieczorem na rykowisku na Przysłupie Miętusim i Polanie Małołąckiej, 3 byki ryczały i biły się.
4. X, Ja wieczorem na rykowisku na Polanie Małołąckiej, 1 byki ryczał.
6. X. Jadzia > Warszawa.
9. X. Z Bogusza z Morskiego Oka na Szpiglasowy Przeł. i Szpiglasowy Wierch, wspaniała pogoda, wieczorem u p. Łapińskiego na obiedzie.
10. X. Jadzia z Warszawy.
14. X. Oboje z p. Z. Halską Osielec, Maków, Andrychów u proboszcza i z powrotem.
16. X. Oboje z p. Z. Halską Nowy Sącz, Stary Sącz, u proboszcza.
14. XI. Oboje, Andrychów.
15. XI. Cl. Harris w Andrychów (+- 11,200 osób).
16. XI. Z powrotem.
19. XI. Oboje Nowy Sącz.
20. XI. Cl. Harris leczy w Nowym Sączu. (+- 13,000 osób). Wracamy oboje > Kościelisko.
27. XI. Jadzia > Rapty Śl.
5 - 6 XII. Ja Kościelisko > Gliwice (noc), rano Rapty.
8. XII. Oboje > Gliwice (noc0.
9. XII. Oboje > Osola.
11. XII. Oboje u pp. Pacyńskich we Wrocławiu.
13. XII. Oboje Osola > Kościelisko.
16. XII. Rano zdechła Cindy (ur. 31. III. 1965).
24. XII. Oboje na willi u Antosiów Mańkowskich na Jaszczurówce.
Koniec przepisywania notatek, w niniejszym zeszycie znalazłem też kartkę z bardzo wyblakłym tekstem „Bigosu literackiego" napisanego ręcznie przez Tatusia. Przepisuje to również i załączam poniżej.
Jerzy
*\
„*Bigos literacki"
Z dawnej ustnej tradycji i z mojej młodej niegdyś pamięci odtworzyłem dla drogiego Dominika Reya, Jako wspomnienie osobistej i rodzinnej przyjaźni w listopadzie 1988, Adam Czartoryski..
Kobieto, puchu marny, Ty jesteś jak zdrowie,
Ile Cię trzeba cenić, ten tylko się dowie.
Kto zbadał puszcz litewskich przepastne krainy
Od samego środka , do jadra gęstwiny.
Tu przerwał, lecz róg trzymał, wszystkim się zdawało,
Że Wojski wciąż gra jeszcze, a to echo grało.
Gdy to Zosia widzi, podbiega i na białej podaje mu dłoni
Pałeczki, którymi zwykle mistrz we struny dzwoni,
I dygając rzecze: Wybacz mej niezgrabności, jestem nowym katem,
Pierwszy raz mnie wieszają łotr na to odpowie -- nie poznam się na tem,
I obydwaj wypadli do ogrodu się skradli
Kędy szpaler gęstwiną obrasta,
Na darniowym siedzeniu, cos bieleje tam w cieniu
To z mężczyzną siedziała niewiasta.
Kim był mężczyzna? Strzelcem był w borze.
A kim dziewczyna ? Ja nie wiem.
Długie ich brody, kręcone wąsiska,
Wzrok dziki, suknia plugawa,
Noże za pasem, miecz u boku błyska,
A w ręku trzymał na taśmie przypięty,
Długi róg bawoli, cętkowany, kręty,
Jak wąż boa, wzdął policzki jak banie,
W oczach krwi zabłysnął, zsunął w głąb powieki,
Wciągnął w głąb pół brzucha,
I wydał z niego cały zapas ducha.
I zagrał:
Był sobie dziad i baba, bardzo starzy oboje,
Ona kaszląca, słaba, on skurczony we dwoje,
I synek jedynak był trzeci.
Ładnie ubrany dostatnio odziany,
Jak zwykle bywa syn kmieci.
Raz ojciec z wieczora,
Przybywszy ze dwora,
Przychodzi i pyta zdumiony.
Hej, ty na szybkim koniu gdzie pędzisz Kozacze?
Czyś zobaczył zająca, co po stepie skacze?
Czy rozigrawszy myśli chcesz użyć swobody?
Czy instrument niestrojny, czy się muzyk myli?
Nie, to wozy jada droga i wóz znajomy na przedzie,
Skoczyły dziatki i krzyczą jak mogą,
„Już w gruzach leżą Maurów posady,
Naród ich dźwiga żelaza,
Broni się jeszcze twierdza Grenady
Ale w Grenadzie zaraza.
Broni się jeszcze z wież Alpuhary
Almanzor z garstka rycerzy,
Hiszpan pod miastem zatknął sztandary,
Jutro do szturmu uderzy.
O wschodzie słońca -- maliny rwali,
Ale na siebie spojrzeć się bali,
Wtem ona rzekła tuląc się do łona:
Głupi, niedźwiedziu, gdybyś w mateczniku siedział,
Nigdy by się o tobie Wojski nie dowiedział,
Lecz czy ciem Maria kocha,? Mój drogi, Mój miły,
Więcej kochać nie można, niźli starcza siły.
Lecz gdy nie chcesz mojej zguby, krokodyla kup mi luby!
A młodzian nieznany wzrok toczył zbłąkany
I krzyczał oschłymi powieki,
Ach, ja mam żonę a u mej żony
Jest synek taki maleńki!
Prócz tego dziecka trzy córki, trzech synów,
Tęgich jak sam Litwinów
Na dziedziniec przywoła i rzecze:
I wymnie pytacie z pijanym hałasem
Co znaczy ten sztylet zatknięty za pasem?
I wy mnie pytacie? Ha dobrze Serbowie,
Lecz najpierw niech wino wyszumi mi w głowie,
Niech sobie głowę podeprę wezgłowiem
A wówczas wam taką historie opowiem.
Ja kiedyś ten bigos znałem na pamięć, myślę że był dłuższy, jak sobie przypomnę to go uzupełnię. Jerzy